- بای بک، بیر میللتین سسی - http://www.baybak.com -
چه كسي به داد دومين درياچه شور جهان ميرسد؟ درياچه اروميه كوير ميشود
بای بک، آذربايجان | اِلگؤن, ۱۹-ي قويروخدوغان , ۱۱۰۰۸ اینجی ایل, چولا ۱۳:۱۷ [آ.خ] | ایچ ساولار
![]() |
. | وقتي خبرها از كويري شدن منطقهاي حكايت ميكند كه درياچهاي با مساحت بيش از ۵ هزار كيلومترمربع را در خود جاي داده، مسلم ميشود كه هشدارهاي پيشين فعالان حوزه محيط زيست بيجهت نبوده است.
درياچه اروميه در خطر است؛ درياچهاي كه بعد از بحر الميت، شورترين درياچه جهان و از لحاظ وسعت بيستمين درياچه جهان است. |
وقتي خبرها از كويري شدن منطقهاي حكايت ميكند كه درياچهاي با مساحت بيش از ۵ هزار كيلومترمربع را در خود جاي داده، مسلم ميشود كه هشدارهاي پيشين فعالان حوزه محيط زيست بيجهت نبوده است.
درياچه اروميه در خطر است؛ درياچهاي كه بعد از بحر الميت، شورترين درياچه جهان و از لحاظ وسعت بيستمين درياچه جهان است.
اين درياچه به دليل داشتن ارزشهاي اكولوژيك و منحصر به فرد، در سال ۱۳۶۴ بر اساس مصوبه شماره يك شوراي عالي حفاظت محيط زيست ايران، به عنوان منطقه حفاظت شده و طبق مصوبه شماره ۶۳ شوراي عالي در سال ۱۳۵۴ به عنوان پارك ملي ارتقا يافته است.
همچنين در سال ۱۳۵۶ براساس مصوبات MAB (انسان و كره مسكون) به عنوان يكي از مناطق بينالمللي ذخيرهگاههاي زيست كره در سطح جهان به ثبت رسيده است. غير از عناوين گفته شده اين درياچه با تمامي جزاير آن در سال ۱۳۵۴ به عنوان يكي از تالابهاي بينالمللي در كنوانسيون رامسر ثبت و از طرف موسسه بينالمللي تالابها به عنوان يكي از مهمترين مناطق مهم پرندگان انتخاب شده است.
در اين درياچه در حال حاضر ۲۷ گونه پستاندار، ۲۱۲ گونه پرنده، ۴۱ گونه خزنده، ۷ گونه دوزيست و ۲۶ گونه ماهي زيست ميكند. درياچه اروميه داراي ۱۰۲ جزيره است كه همه آنها از سوي سازمان يونسكو به عنوان ذخيرهگاه طبيعي جهان به ثبت رسيده است.
اما اين زيستبوم با تمام دار و ندارش رو به نابودي است؛ چرا كه به گفته مسوولان سازمان محيط زيست كاهش ميزان نزولات جوي، پايين بودن راندمان آبياري كشاورزي در حوضه آبريز درياچه اروميه و عدم تخصيص آب كافي براي تامين نياز بيولوژيكي رودخانههاي منتهي به درياچه از عوامل تشديدكننده بحران و كويري شدن منطقه به شمار ميرود؛ به نحوي كه دلاور نجفي، معاون محيط طبيعي و تنوع زيستي سازمان حفاظت محيط زيست در گفتوگو با «ايسنا» از تبديل شدن ۱۵۰ هكتار از اراضي حاشيهاي اين درياچه به شورهزار خبر داد.
او با اشاره به اين كه متاسفانه درياچه اروميه هماكنون بسياري از ويژگيهاي زيستي خود را از دست داده است، گفت: افزايش ميزان شوري آب درياچه اروميه و رسيدن آن به حد فوق اشباع (۳۴۰ گرم در ليتر)، مرگ و مير پرندگان در نتيجه رسوب نمك بر روي بال و پر و بدن آنها و نهايتا عدم قدرت جابهجايي و تغذيه، مختل شدن امور تردد شناورهاي دريايي و عدم كارآيي اسكلههاي احداث شده در سواحل رشكان، گلمانخانه و جزاير اشك و كبودان، پديدار شدن زمينهاي شوره زار به ميزان حداقل ۱۵۰ هزار هكتار خصوصا در نواحي پست اطراف درياچه و سواحل جزاير، چسبيده شدن جزاير نهگانه پارك ملي (محل زادآوري گونههاي مهم پرندگان مهاجر) به سواحل جنوبي درياچه (پديدار شدن ارتباط خشكي جزاير فوق با سواحل)، كاهش جمعيت و عدم زادآوري پرندگان مهم ساكن درياچه (پليكان سفيد و فلامينگو)، كاهش مهاجرت پرندگان به زيستگاه پارك ملي درياچه اروميه، كاهش شديد توليد سيست آرتميا در درياچه و بلوري شدن نمك و تشكيل لايههاي ضخيم نمكي در كف و بستر درياچه مهمترين مشكلات كنوني اين درياچه است.
وي افزود: از سال آبي ۷۵–۷۴ تا كنون رقمهاي ارتفاعي سطح تراز آب درياچه اروميه سير نزولي پيدا كرده و در طول ۱۳ سال بيش از ۶ متر كاهش داشته است كه نياز به يك عزم ملي و منطقهاي براي نجات اين اكوسيستم با ارزش و بحرانزده است.
معاون محيط طبيعي و تنوع زيستي سازمان حفاظت محيطزيست در خصوص ضروريترين اقدامات براي بهبود وضعيت زيستبوم پارك ملي درياچه اروميه گفت: در اين راستا تغيير الگوي كشت و اصلاح مديريت زراعي در جهت افزايش بازده مصرف آب كشاورزي و استفاده از آبياري تحت فشار در اراضي كشاورزي حوضه آبريز، تخصيص حقآبه طبيعي پارك ملي درياچه اروميه (تامين نياز بيولوژيك) توسط وزارت نيرو، تجديدنظر در طرحهاي توسعه منابع آب و عدم احداث سازههاي آبي جديد با توجه به بحران درياچه، انجام مطالعات لازم به منظور انتقال آب از ساير حوضهها به حوضه آبريز درياچه اروميه به خصوص از رودخانههاي زاب و ارس و اجرايي كردن مديريت يكپارچه حوضه آبريز درياچه اروميه (متشكل از دستگاههاي اثرگذار بر درياچه در سه استان آذربايجان غربي، آذربايجان شرقي و كردستان) ضروري است.
وي با اشاره به اين كه بر اساس قانون اراضي احداث شده ساحلي، عرض حريم درياچه اروميه ۶۰ متر از آخرين نقطه پيشرفتگي آب در سال ۱۳۵۳ تعيين شده است، افزود: بر اين اساس در آن سال ارتفاع آب درياچه برابر با ۱۰/۱۲۷۷ متر از سطح آبهاي آزاد بوده است كه با توجه به آمار نوسانات سطح آب درياچه اروميه مشخص ميشود كه سطح آب درياچه از سال آبي ۴۶-۴۵ حداقل سطح درياچه با تراز ۴۷/۱۲۷۳ متر شروع و با يك روند افزايشي تا سال آبي ۷۴-۷۳ با رقمهاي ۵/۱۲۷۷ ادامه يافته است. بعد از آن در سال ۷۵-۷۴ ارتفاع آب درياچه به بالاترين سطح خود يعني ۲۰/۱۲۷۸ رسيد، اما از سال ۷۷ به بعد، پديده خشكسالي در ايران به وقوع پيوست كه به همراه ساير عوامل تاثيرگذار ديگر، سطح تراز آب درياچه اروميه به شدت تنزل پيدا كرد؛ به طوري كه در طول سيزده سال گذشته تراز آب به ۰۰/۱۲۷۲ متر يعني حدود ۲۰/۶ متر كاهش يافت كه درياچه را با يك بحران زيستمحيطي مواجه كرده است.
وي با اشاره به ضرورت تدوين و اجراي برنامه آمايش سرزمين در حوضه آبريز پارك ملي درياچه اروميه افزود: اجراي مصوبه كميته ارزيابي اثرات زيست محيطي پروژه ميانگذر جاده شهيد كلانتري توسط وزارت راه و ترابري در اسرع وقت، اجراي طرحهاي آبخيزداري در حوضه آبريز درياچه اروميه به منظور جلوگيري از فرسايش خاك و ممانعت از رسوبگذاري در درياچه، تدوين طرح جامع گردشگري طبيعي (اكوتوريسم) با توجه به پتانسيلهاي بالقوه پارك ملي و تدوين طرح جامع مديريت پارك ملي درياچه اروميه بر اساس استانداردهاي اتحاديه جهاني حفاظت ضروري است.
نجفي با اشاره به پيشنهاد ارائه شده به برنامه عمران ملل متحد UNDP در خصوص درياچه اروميه گفت: بر اين اساس ۲۰۰ هزار دلار براي اجراي طرحهاي آزمايشي چون تنوير افكار عمومي در يكي دو سايت پارك ملي درياچه اروميه و بهينهسازي و افزايش راندمان آب كشاورزي اختصاص يافته است.
وي تاكيد كرد: برنامه عملي براي بهبود وضعيت پارك ملي درياچه اروميه تهيه شده كه بهزودي به امضاي رييس سازمان حفاظت محيط زيست و وزراي نيرو و جهاد كشاورزي ميرسد. بيوک رييسي، مديرکل محيط زيست آذربايجان شرقي نيز در خصوص وضعيت درياچه اروميه گفت: شورهزار شدن حجم وسيعي از زمينهاي حاشيهاي اين درياچه ميتواند زنگ خطري در زمينه کويري شدن منطقه باشد که شور شدن خاک، خشکيدن قنوات و ازبين رفتن کشت و رزع در منطقه از جمله اين آثار تخريبي آن است.
وي با تاکيد بر ضرورت توجه جدي مسوولان ملي به اين امر خاطرنشان كرد: در صورت بيتوجهي به اين موضوع، درياچه اروميه به سرعت از بين رفته و در آينده هيچ اثري از اين تالاب بينالمللي وجود نخواهد داشت.donyaeeqtesad
٫بير ميللتين سسي
http://www.baybak.com
بای بک سایتیندان پرینت اولوب
http://www.11008.baybak.com/il_11008_say_794.azr
یازینین اینترنت آدرسی
گوروش کاپانیبدی