ياشاسين آذربايجان - Long live Azerbaijan

.

بیانیه­ سازمان ملل متحد درباره­ مردمان بومیبیانیه زیر به مدت بیست و دو سال در میان دولتها و مردمان بومی ذینفع مورد بحث و مذاکره بوده و سرانجام در ۱۳ سپتامبر ۲۰۰۷ در صد و هفتمین جلسه مجمع عمومی سازمان ملل متحد به تصویب نهایی رسیده است. تنها چهار کشور ایالات متحده آمریکا، کانادا، استرالیا و زلاندنو به آن رای مخالف داده‌اند. صد و هفتمین جلسه مجمع عمومی سازمان ملل متحد ۱۳ سپتامبر ۲۰۰۷ (۲۲ شهریور ۱۳۸۶) مصوبه شماره ۲۹۵/۵۱ مجمع عمومی بر اساس مصوبه شماره ۶۱/۱۷۸ بیستم دسامبر ۲۰۰۶ (۲۹ آذر ۱۳۸۵)

---

---

(دقت: لطفا براي بهتر استفاده کردن از متن موجو به نسخه اصلي مراجعه نمائيد. باي بک)

ترجمه: سنستا

بیانیه­ سازمان ملل متحد درباره­ مردمان بومیبیانیه زیر به مدت بیست و دو سال در میان دولتها و مردمان بومی ذینفع مورد بحث و مذاکره بوده و سرانجام در ۱۳ سپتامبر ۲۰۰۷ در صد و هفتمین جلسه مجمع عمومی سازمان ملل متحد به تصویب نهایی رسیده است. تنها چهار کشور ایالات متحده آمریکا، کانادا، استرالیا و زلاندنو به آن رای مخالف داده‌اند.

صد و هفتمین جلسه مجمع عمومی سازمان ملل متحد ۱۳ سپتامبر ۲۰۰۷ (۲۲ شهریور ۱۳۸۶) مصوبه شماره ۲۹۵/۵۱ مجمع عمومی بر اساس مصوبه شماره ۶۱/۱۷۸ بیستم دسامبر ۲۰۰۶ (۲۹ آذر ۱۳۸۵)

· با الهام از هدف­ها و اصول منشور سازمان ملل متحد و با اعتقاد به پایبندی دولت­ها به تعهدات نوشته ­شده در منشور؛

· با تایید این نکته که مردمان بومی با همه­ی مردمان دیگر برابرند، اما در عین حال با تاکید بر حق همه­ی مردم برای متفاوت بودن، خود را متفاوت از دیگر مردم می­دانند و خواستار آنند که به این تفاوت احترام گذاشته شود؛

· با تاکید بر آن که همه­ی مردم در تنوع و غنای تمدن­ها و فرهنگ­ها، به مثابه­ی میراث مشترک بشری، سهم دارند؛

· با تاکید اکید بر این که همه­ی آموزه­ها، سیاست­ها و اعمالی که مردم یا افرادی را بر اساس ملیت اصلی، نژاد، مذهب، قوم و تفاوت­های فرهنگی برتر می­شمردند، نژادپرستانه بوده و از نظر علمی دروغین، از نظر قانونی بی‌اعتبار، از نظر اخلاقی محکوم و از نظر اجتماعی ناعادلانه است؛

· با تایید دوباره این امر که مردمان بومی باید از هر نوع تبعیضی در زمینه احقاق حقوق‌شان مبرّا باشند؛

· با توجه به آن که در حق مردمان بومی به سبب مسائلی از جمله استعمار و غصب زمین‌ها، قلمروها و منابع­شان بی‌عدالتی تاریخی روا شده است و در نتیجه آن‌ها از بهره‌مندی از حقوق‌شان، به ویژه حق رشد و ترقی بر اساس نیازها و منافع‌شان باز مانده‌اند؛

· با به رسمیت شناختن نیاز مسلم برای برخورداری از احترام و رشد و گسترش حقوق طبیعی مردمان بومی که از ساختارهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و همچنین از فرهنگ‌ها، سنت‌های معنوی، تاریخ و فلسفه‌ها‌ی آنها، و نیز به ویژه از حق مردمان بومی بر سرزمین‌ها، قلمروها و منابع‌شان، سرچشمه می‌گیرد؛

· با به رسمیت شناختن نیاز مسلم برای برخورداری از احترام و رشد و گسترش حقوق مردمان بومی که در معاهده‌نامه‌ها، موافقت‌نامه‌ها و دیگر قراردادهای مفید و مرتبط با دولت‌ها تصریح شده‌اند؛

· با استقبال از امر سازمان‌ یافتگی مردمان بومی برای رشد سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ایشان که به هر نوع تبعیض و ستم علیه آنان، در هر جا که باشد، پایان می‌دهد؛

· با متقاعد شدن در این باره که اعمال نظارت مردمان بومی بر روندهای تاثیرگذار توسعه درمورد سرزمین‌ها، قلمروها و منابع شان آن ها را قادر می‌سازد که از نهادها، فرهنگ ها و سنت‌های خود نگه‌داری کرده و آن‌ها را تقویت کنند و نیز روند توسعه را بر اساس آرزوها و نیازهاشان گسترش دهند؛

· با علم به این که احترام به دانش بومی، فرهنگ‌ها و روش‌های سنتی به توسعه‌ی پایدار و برابری طلبانه و نیز به مدیریت درست محیط زیست یاری می‌رساند؛

· با تاکید بر تاثیر مثبت زدودن نظامی‌گری در سرزمین‌ها و قلمروهای متعلق به مردمان بومی در گسترش صلح، پیشرفت اقتصادی و اجتماعی، افزایش درک و تفاهم و تقویت مناسبات دوستانه در میان ملت‌ها و مردم سراسر جهان؛

· با به رسمیت شناختن حق مردمان و خانواده‌های بومی برای حفظ مسئولیت مشترک در راستای رشد، تربیت و آموزش و رفاه فرزندان‌شان به طوری که با حقوق شناخته‌شده‌ی کودکان سازگار باشد؛

· با در نظر گرفتن این نکته که حقوق تصریح شده در معاهدات، موافقتنامه‌ها و دیگر قراردادهای مفید و مرتبط با دولت‌ها و مردمان بومی، تحت هر شرایطی از مصادیق امور، منافع و مسئولیت‌های بین‌الملی است؛

· همچنین، با در نظر گرفتن آن که حقوق تصریح شده در معاهدات، موافقت‌نامه‌ها و دیگر قراردادهای مفید و مناسباتی که به این وسیله نمایان می­شوند، پایه­ی رابطه­ی همکاری تقویت­شده­ میان مردمان بومی و دولت‌ها شمرده می‌شود؛

· با به رسمیت شناختن منشور سازمان ملل متحد، قطعنامه‌ی حقوق بین­الملل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، قطعنامه­ی حقوق مدنی و سیاسی بین‌الملل و نیز بیانیه‌ی وین و برنامه‌ی عمل آن که اهمیت اساسی خودمختاری همه‌ی مردم را تصریح می‌کند و به واسطه‌ی آن مردم آزادانه وضعیت سیاسی خود را تعیین کرده و آزادانه رشد و توسعه­ی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی­شان را پی می­گیرند؛

· با به یاد سپردن این نکته که هیچ بندی از این بیانیه را نمی­توان برای انکار حق خودمختاری، که در سازگاری با قوانین بین­الملل است، به کار بست؛

· با اعتقاد به این که به رسمیت شناختن حقوق مردمان بومی در این بیانیه مناسبات هماهنگ­ و همکاری میان دولت­ها و مردمان بومی را مطابق با اصول عدالت، دموکراسی، احترام به حقوق بشر، برابری، عدم تبعیض، و حسن نیت رشد داده و تقویت خواهد کرد؛

· با ترغیب دولت­ها به انطباق و اجرای موثر همه­ی تعهدات خود نسبت به مردمان بومی با توسل به ابزار بین‌المللی، به ویژه قوانین مربوط به حقوق بشر و به کار بستن آن قوانین در مشاوره و همکاری با مردمان بومی؛

· با تاکید بر آن که سازمان ملل متحد نقشی مداوم و پر اهمیت در رشد، گسترش و پشتیبانی از حقوق مردمان بومی دارد؛ · با ایمان به این که بیانیه حاضر گامی به جلو برای شناسایی، رشد و گسترش، و پشتیبانی از حقوق و آزادی‌های مردمان بومی و پیشبرد فعالیت­های مربوطه در نظام سازمان ملل متحد در این حوزه به شمار می‌آید؛

· با شناسایی و تصریح دوباره­ی این امر که افراد بومی بی­آن که نسبت به آن­ها تبعیضی روا شود از همه­ی حقوق انسانی که در قوانین بین­الملل آمده برخوردارند و نیز آن که مردمان بومی دارای حقوقی جمعی‌اند و این حقوق جمعی برای بقا، رفاه حال و توسعه­ی اساسی آن­ها حیاتی است؛

· با به رسمیت شناختن این امر که موقعیت مردمان بومی از منطقه­ای به منطقه­ی دیگر و از کشوری به کشور دیگر متفاوت است و این که اهمیت ویژگی­های ملی و منطقه­ ای و پیشینه­­های گوناگون تاریخی و فرهنگی آن­ها را باید در نظر داشت؛

قویا اعلام می­داردکه بیانیه­ی سازمان ملل متحد درباره­ی حقوق مردمان بومی دستاوردی متمایز و ویژه است که شایسته­ی آن است که با روحیه­ی همکاری و احترام متقابل، ماده­های آن را پی گرفت.

ماده ­ی یک

مردمان بومی، خواه به صورت فردی خواه به صورت جمعی، حق برخورداری کامل از تمامی حقوق انسانی و آزادی­های اساسی مندرج در منشور سازمان ملل متحد و بیانیه­­ی جهانی حقوق بشر را دارند.

ماده ­ی دو

افراد و مردمان بومی آزادند و با همه­ی مردم و افراد دیگر برابر هستند و نیز حق دارند از هر نوع تبعیضی در زمینه­ی بهره‌گیری از حقوق خود، به ویژه حقوقی که بر پایه­ی هویت و اصالت بومی به آنها تعلق می­گیرد، برکنار باشند.

ماده ­ی سه

مردمان بومی از حق خودمختاری برخوردار­­­ند و به واسطه­ی این حق می­توانند آزادانه وضعیت سیاسی خود را تعیین کرده و رشد و توسعه­ی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خود را پی بگیرند.

ماده ­ی چهار

مردمان بومی در تحقق حق خودمختاری، مُحق‌اند از استقلال یا حاکمیت بر مسائل مربوط به امور داخلی و محلی خود و نیز با به کارگیری شیوه­ها و ابزارهای خودشان برای تامین نیازمندی­های مالی در راستای مقاصد استقلال­طلبانه­ی ­خویش بهره گیرند.

ماده ­ی پنج

مردمان بومی مُحق‌اند، اگر بخواهند، ضمن آن که حق مشارکت کامل در زندگی سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دولت متبوع خود را محفوظ بدارند، نهادهای سیاسی، حقوقی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی متمایز خود را نگاه داشته و دست به تقویت آن­ها بزنند.

ماده ­ی شش

هر فرد بومی از حق داشتن ملیت برخوردار است.

ماده ­ی هفت

۱. افراد بومی از حق زندگی، سلامت جسمی و انسجام ذهنی، آزادی و امنیت فردی برخوردارند.

۲. مردمان بومی به عنوان مردمانی متمایز از حقوق جمعی برای زندگی آزادانه توام با صلح و آرامش برخوردارند و نباید در معرض نسل­کُشی یا هر گونه عمل خشونت­آمیزی، از جمله جابه­جایی اجباری فرزندانشان از میان گروهی به گروه دیگر قرار بگیرند.

ماده ­ی هشت

۱. افراد و مردمان بومی حق دارند دور از هر گونه تعرض و اجبار برای ادغام و نابودی فرهنگی زندگی کنند.

۲. دولت­ها باید ساز و کارهای موثری برای جلوگیری از مسائل زیر بیابند و تمهیدی برای جبران آن­ها بیندیشند: الف- هر نوع اقدامی که مردمان بومی را از یکپارچگی­شان به مثابه­ی مردمانی متمایز یا دارندگان ارزش‌های فرهنگی و هویت­های قومی محروم کرده و تاثیر سوء بگذارد؛ ب- هر نوع اقدامی که منجر به سلب مالکیت و دور نگاه­داشتن آن­ها از سرزمین­ها، قلمروها و منابع‌شان گردد؛ پ- هر شکل از جابه‌جایی اجباری با هدف زیر پا گذاشتن و ناچیز شمردن حقوق مردمان بومی؛ ت- هر شکلی از جذب و ادغام اجباری؛ ج- هر شکلی از تبلیغات که به منظور تحریک و پشتیبانی از تبعیض­های نژادی یا قومی علیه آن­ها طراحی شده باشد.

ماده ­ی نه

افراد و مردمان بومی بنا بر سنت­ها و آداب و رسوم جامعه یا ملتی از حق تعلق به آن جامعه یا ملت برخوردارند. هیچ گونه تبعیضی در برخورداری از این حق روا نیست.

ماده ­ی ده

نباید مردمان بومی را به زور از سرزمین­ها و قلمروهاشان بیرون راند. هر نوع جابجایی باید آزادانه و با رضایت خاطر مردمان بومی و پس از کسب توافق درباره­ی چگونگی جبران هزینه­ها و ضررها به صورتی منصفانه و عادلانه، و در صورت امکان با کسب توافق درباره­ی بازگشت احتمالی به منطقه­ی پیشین، اتفاق بیفتد.

ماده ­ی یازده

۱. مردمان بومی حق دارند سنت­ها و آداب و رسوم­شان را به جا آورند و آن­ها را احیا کنند. این حق شامل پاسداری، پشتیبانی و رشد و گسترش جلوه­های فرهنگی آنان در گذشته و آینده می­شود و موضوع­های گوناگونی از جمله مناطق تاریخی و باستان­شناسی، آثار هنری، طرح­ها، جشن­ها، فناوری­ها، هنرهای نمایشی و تجسمی و ادبیات را در برمی­گیرد.

۲. دولت­ها باید با توسل به ساز و کارهای موثری که ممکن است جبران خسارت­هایی را نیز در برگیرد، متعهد به پرداخت غرامت شوند. روند پرداخت غرامت باید با همکاری خود مردمان بومی و با توجه به مالکیت فرهنگی، فکری، مذهبی و معنوی آنان تعیین گردد، بی­آن که آزادی و رضایت خاطر آگاهانه از آن­ها سلب شده یا این روند مغایرتی با قوانین، سنت­ها و آداب و رسوم مردمان بومی داشته باشد.

ماده ­ی دوازده

۱. مردمان بومی حق دارند سنت­های معنوی و مذهبی، آداب و رسوم و جشن­های خود را جلوه­گر ساخته، به جا آورده، رشد و گسترش داده و بیاموزند. آن­ها حق دارند از مناطق مذهبی و فرهنگی خود نگه­داری و حمایت کنند و نیز حریم آن را در اختیار داشته باشند. به علاوه، مردمان بومی از حق استفاده و کنترل اشیاء و لوازم ویژه­ی جشن­هاشان برخوردار اند و حق دارند اجساد و ماتَرَک مردگان خود را به محل­های مورد نظرشان بازگردانند.

۲. دولت­ها موظف‌اند با همکاری مردمان بومی مورد نظر تمهیداتی بیندیشند تا با توسل به ساز و کارهای منصفانه، شفاف و موثر مردمان بومی آن­ها بتوانند به اشیاء و لوازم ویژه­ی جشن­ها و اجساد و ماتَرَک مردگان­شان دسترسی داشته و نیز بتوانند آن­ها را جابه­جا کنند.

ماده ­ی سیزده

۱. مردمان بومی از حق احیا، استفاده، رشد و گسترش، و انتقال تاریخچه­ها، زبان­ها، سنت­های شفاهی­، فلسفه­ها، نظام‌های نگارشی و ادبیات خود به نسل­های آینده برخوردارند و حق دارند نام جوامع و محل­ها و اشخاص را به صورت­هایی که می­خواهند نگاه دارند یا برآنها نام­گذاری کنند.

۲. دولت­ها موظف‌اند اقداماتی به عمل آورند تا حق مردمان بومی در زمینه­های یادشده محفوظ باشد. به علاوه، دولت­ها باید با توسل به روش­های مناسب و فراهم آوردن زمینه­ی ترجمه و تفسیر (در صورت لزوم) تضمین کنند که مردمان بومی از عهده­ی درک اقدامات سیاسی، حقوقی، و اجرائی بر می­آیند و هم­چنین می­توانند در این خصوص منظور خود را بفهمانند.

ماده ­ی چهارده

۱. مردمان بومی حق دارند نظام­ها و نهادهای آموزشی خود را به زبان­های خود و متناسب با روش­های فرهنگی آموزش و یادگیری مردم خود بر قرار و بر آن کنترل داشته باشند.

۲. افراد بومی، به ویژه کودکان، از حق دسترسی به تمامی پایه­ها و شکل­های آموزشی دولتی بی­هیچ گونه تبعیضی برخوردارند.

۳. دولت­ها موظف‌اند با همکاری مردمان بومی، اقدامات موثری را به عمل آورند تا در صورت لزوم همه افراد بومی، به ویژه کودکان و نیز آن دسته از مردمان بومی که خارج از جوامع خودشان زندگی می­کنند، به آموزش فرهنگ­ خود به زبان خودشان دسترسی بیابند.

ماده ­ی پانزده

۱. مردمان بومی مُحق‌اند که فرهنگ­ها، سنت­ها، تاریخ­ها و آمال و آرزوهاشان مورد احترام قرار بگیرد و گوناگونی فرهنگ­ها، سنت­ها، تاریخ­ها و آمال و آرزوهاشان در نظام آموزشی و اطلاع­رسانی همگانی به درستی بازتاب یابد.

۲. دولت­ها موظف‌اند با مشاوره و همکاری با مردمان بومی علاقه­مند با تعصب­ها و غرض­ورزی­ها به مقابله برخیزند، تبعیض­ها را از میان بردارند و از مداراجویی، تفاهم­طلبی و ایجاد مناسبات والا میان مردمان بومی و دیگر لایه­های اجتماع پشتیبانی کنند.

ماده ­ی شانزده

۱. مردمان بومی حق دارند رسانه­های همگانی خود را به زبان خود تاسیس کنند، ضمن آن که بی­هیچ تبعیضی از حق دسترسی به تمامی رسانه­های غیربومی برخوردارند.

۲. دولت­ها موظف‌اند با اقدامات مقتضی پخش و بازتاب تنوع فرهنگی مردمان بومی را به طور مناسب از رسانه­های دولتی تضمین کنند. دولت­ها باید بدون تعصب و غرض­ورزی، آزادی کامل بیان را تضمین کرده و رسانه­های خصوصی را به پخش و بازتاب موثر این تنوع فرهنگی تشویق کنند.

ماده ­ی هفده

۱. افراد و مردمان بومی از تمامی حقوقی که در قوانین کار در سطح ملی و بین­المللی آمده است، برخوردارند.

۲. دولت­ها با مشاوره و همکاری با مردمان بومی موظف‌اند تا از کودکان بومی علیه بهره­کشی اقتصادی از آن­ها یا به کار گماشتن آن­ها در مشاغل مخاطره­آمیز و مشاغلی که با آموزش کودکان مغایرت داشته یا به سلامت و رشد بدنی، ذهنی، معنوی، اخلاقی و اجتماعی آن­ها صدمه می­زند پشتیبانی کنند و آسیب­پذیری ویژه­ی این کودکان را و نیز اهمیت آموزش را در توانمندسازی آن­ها مدّ نظر قرار دهند.

۳. افراد بومی نباید تحت هیچ گونه شرایط تبعیض­آمیز کار، از جمله از وَجه استخدامی و پرداخت دستمزد، قرار گیرند.

ماده ­ی هجده

مردمان بومی از حق شرکت در تصمیم­گیری­هایی که بر حقوق آن­ها اثر می­گذارد، برخوردارند. مردمان بومی برای شرکت در این گونه تصمیم­گیری­ها می­بایست بتوانند از نمایندگان خود که متناسب با روش­های خود برگزیده­اند بهره گیرند. به علاوه، مردمان بومی حق دارند از نهادهای تصمیم­گیری بومی خود نگه­داری کرده و آن­ها را گسترش دهند.

ماده ­ی نوزده

دولت­ها از طریق نهادهای نمایندگی مردمان بومی با حسن نیت با آن­ها مشاوره و همکاری خواهند کرد تا پیش از به کار بستن و اجرای قوانین یا اقدامات اداری که زندگی مردمان بومی را تحت تاثیر قرار می­دهد، رضایت خاطر آزادانه، پیشاپیش و آگاهانه­ی آن­ها را به دست آورند.

ماده ­ی بیست

۱. مردمان بومی حق دارند از نظام­ها و نهادهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی خود پاسداری کرده و آن­ها را رشد و گسترش دهند، در بهره­گیری از شیوه­های خاص خود برای امرار معاش و بهبود وضع خویش احساس امنیت کنند، و آزادانه به هر گونه فعالیت­ اقتصادی سنتی خود بپردازند.

۲. آن دسته از مردمان بومی که از به کار بستن شیوه­های خاص امرار معاش و بهبود وضعیت خود باز مانده­اند سزاوار آن هستند که به صورتی عادلانه و منصفانه نسبت به آن­ها جبران خسارت شود.

ماده ­ی بیست و یک

۱. مردمان بومی حق دارند بتوانند، بی­هیچ گونه تبعیضی، از پیشرفت­های اقتصادی و اجتماعی، از جمله در زمینه های آموزش، شغل، کارآموزی، بازپروری، مسکن، بهداشت، درمان و تامین اجتماعی، برخوردار شوند.

۲. دولت­ها موظف‌اند برای تضمین بهبود مداوم شرایط اقتصادی و اجتماعی مردمان بومی اقدامات مقتضی، و هر جا که لازم آید اقدامات ویژه، به عمل آورند.

ماده ­ی بیست و دو

۱. در اجرای ماده­های این بیانیه باید توجه مخصوص به حقوق ویژه­ی سالمندان، زنان، کودکان و معلولان بومی و برآوردن نیازهای ویژه­ی آن­ها داشت.

۲. دولت­ها موظف‌اند با همکاری مردمان بومی اقداماتی به عمل آورند که ضامن برخورداری کامل زنان و کودکان بومی از پشتیبانی­های لازم از آن­ها علیه همه­ گونه خشونت و تبعیض باشد.

ماده ­ی بیست و سه

مردمان بومی حق دارند برای رشد و گسترش حقوق خود اولویت­ها و استراتژی­های لازم را خودشان تعیین کرده و توسعه دهند. مردمان بومی، به ویژه، حق دارند در طراحی و تصمیم­گیری درباره­ی برنامه­های مربوط به مسکن و بهداشت و نیز برنامه­های اقتصادی و اجتماعی دیگر که زندگی آن­ها را تحت تاثیر قرار می­دهد، فعالانه شرکت داشته باشند و تا جایی که امکان داشته باشد در اجرای آن برنامه­ها هم از طریق نهادهای خاص خود سهیم باشند.

ماده ­ی بیست و چهار

۱. مردمان بومی حق دارند از داروهای سنتی خود استفاده کنند و روش­های درمانی خود را که مستلزم حفاظت از گیاهان، حیوانات و مواد کانی مهم آن­هاست، محفوظ نگاه دارند. به علاوه، مردمان بومی بی­هیچ گونه تبعیضی از حق دسترسی به همه­ی خدمات بهداشتی و اجتماعی برخوردار اند.

۲. افراد بومی در بهره­مندی از بالاترین سطح ممکن بهداشت جسمی و ذهنی حق برابر دارند. دولت­ها موظف‌اند اقدامات ضروری در راستای تحقق تدریجی، ولی کامل این امر به عمل آورند.

ماده ­ی بیست و پنج

مردمان بومی حق دارند از روابط منحصر به فرد معنوی خود با سرزمین­ها، قلمروها، آب­راه­ها، ساحل دریاها و منابع دیگری که به طور سنتی به آن تعلق داشته، اما به اشغال درآمده و مورد بهره­برداری قرار گرفته است، پاسداری کنند و این رابطه را تقویت بخشند و نیز در همین راستا مسئولیت­های خود را نسبت به نسل­های آتی­شان به انجام رسانند.

ماده ­ی بیست و شش

۱. مردمان بومی بر سرزمین­ها، قلمروها و منابعی که بطور سنتی به آن­ها تعلق داشته، ولی به اشغال درآمده و مورد بهره­برداری قرار گرفته است، حق دارند.

۲. مردمان بومی حق دارند سرزمین­ها، قلمروها و منابعی را که بر اساس مالکیت سنتی یا شکل­های دیگری از اشغال و بهره­برداری متعلق به آن­هاست به مالکیت خود درآورده و مورد بهره­برداری و توسعه قرار داده و بر آن­ها کنترل داشته باشند.

۳. دولت­ها باید این سرزمین­ها، قلمروها و منابع را به رسمیت بشناسند و از آن­ها حفاظت کنند. این شناسایی باید با توجه به آداب و رسوم، سنت­ها و نظام مالکیت ارضی مورد نظر مردمان بومی صورت پذیرد.

ماده ­ی بیست و هفت

دولت­ها باید با همکاری با مردمان بومی مورد نظر اقدام به راه­اندازی و اجرای فرآیندی منصفانه، مستقل، روشن، شفاف و دور از هرگونه جانب­داری کنند که بر اساس آن قوانین، سنت­ها، آداب و رسوم و نظام­های مالکیت ارضی مورد نظر مردمان بومی به درستی به رسمیت شناخته شود و همچنین حق و حقوق آن­ها بر سرزمین­ها، قلمروها و منابع­شان شناسایی و به جا آورده شود. این حق و حقوق دربرگیرنده­ی بخش­هایی است که سنتا به آن­ها تعلق داشته یا در غیر این صورت به اشغال آن­ها درآمده یا مورد بهره­برداری­شان قرار گرفته است. مردمان بومی از حق شرکت در این فرآیند برخوردارند.

ماده ­ی بیست و هشت

۱. مردمان بومی حق دارند که بابت تصرف، اشغال و بهره­برداری از سرزمین­ها، قلمروها و منابع­شان که بدون رضایت خاطر آزادانه، آگاهانه و پیشاپیش آن­ها صورت گرفته غرامت بگیرند. در صورتی که چنین امری میسر نباشد، آن­گاه باید به شکلی عادلانه، منصفانه و منطقی خسارت ناشی از تصرف، اشغال، بهره­برداری و صدمه خوردن سرزمین­ها، قلمروها و منابعی که سنتا به مردمان بومی تعلق داشته و به اشغال غیربومیان درآمده تا مورد بهره­برداری قرار گیرد، جبران گردد.

۲. مادام که مردمان بومی آزادانه با شکل دیگری از جبران خسارت توافق نکرده­اند، جبران چنین لطمه­هایی باید به شکل در اختیار گذاشتن اراضی، قلمروها و منابع به طرزی برابر و منطقی از بابت کیفیت، اندازه، وضعیت حقوقی و مالی یا هر شکل مناسبی از جبران خسارت صورت پذیرد.

ماده ­ی بیست و نه

۱. مردمان بومی از حق حفاظت و حمایت از محیط زیست و ظرفیت تولیدی سرزمین­ها، قلمروها و منابع­شان برخوردار اند. دولت­ها موظف‌اند بی­هیچ تبعیضی برای مردمان بومی برنامه­های کمک­رسانی جهت حفاظت و حمایت از محیط زیست طراحی و اجرا کنند.

۲. دولت­ها موظف‌اند اقدامات موثری به عمل بیاورند تا اطمینان یابند که هیچ انباشت زباله­ای از هیچ ماده­ی خطرناکی در سرزمین­ها و قلمروهای مردمان بومی بدون رضایت خاطر آزادانه، آگاهانه و پیشاپیش آن­ها صورت نمی­گیرد.

۳. دولت­ها موظف‌اند اقدامات موثری به عمل آورند تا مطمئن شوند که در صورت لزوم برنامه­های نظارتی، حفاظتی و بازیابی سلامت برای آن دسته از مردمان بومی که تحت تاثیر آن مواد قرار گرفته­اند طراحی شده و به درستی اجرا می­شود.

ماده ­ی سی

۱. نباید هیچ­گونه عملیات نظامی در سرزمین­ها و قلمروهای مردمان بومی روی دهد، مگر آن که فایده­ی همگانی مرتبط با آن توضیح داده شود یا مردمان بومی توافق خود را در این باره­ آزادانه اعلام کرده یا خود ایشان چنین درخواستی کنند.

۲. دولت­ها موظف‌اند به روش­های مناسب با مردمان بومی مورد نظر ، به ویژه با توسل به نهادهای نمایندگی آن­ها، پیش از استفاده از سرزمین­ها و قلمروهای آن­ها برای فعالیت­های نظامی مشاوره­های موثر به عمل آورند.

ماده ­ی سی و یک

۱. مردمان بومی حق دارند از میراث فرهنگی، دانش سنتی و زبان­های فرهنگی و سنتی خود و نیز جلوه­های علمی، فناوری و فرهنگی خود (شامل منابع انسانی و ژنتیک، بذرها، داروها، دانش مربوط به خواص دامی و گیاهی، سنت­های شفاهی، ادبیات، نقاشی­ها، ورزش­ها و بازی­های سنتی و هنرهای نمایشی و تجسمی) پاسداری، نظارت و حمایت کرده آن­ها را گسترش دهند. به علاوه، مردمان بومی از حق نگاه­داری، نظارت، حمایت و گسترش مالکیت معنوی خود برمیراث­های فرهنگی یادشده، دانش سنتی و زبان­های فرهنگی و سنتی برخوردار اند.

۲. دولت­ها موظف‌اند با همکاری با مردمان بومی برای شناسایی و حمایت از تحقق چنان حقوقی، اقدامات موثر به عمل آورند.

ماده ­ی سی و دو

۱. مردمان بومی حق دارند برای توسعه­ یا استفاده از سرزمین­ها، قلمروها و منابع دیگر، خود دست به تعیین و افزایش اولویت­ها و استراتژی­ها بزنند.

۲. دولت­ها باید با حسن نیت کامل با مردمان بومی مشورت و همکاری کنند تا بتوانند پیش از تایید هر طرحی که بر سرزمین­ها، قلمروها و منابع دیگر آن­ها اثر می­گذارد، به ویژه طرح­هایی که به رشد و گسترش، مصرف و بهره‌برداری از مواد کانی، آب و منابع دیگر مربوط می­شوند، رضایت خاطر آزادانه و آگاهانه­ی آن­ها را به دست آورند.

۳. دولت­ها موظف‌اند ساز و کارهای موثری برای جبران عادلانه و منصفانه­ی خسارت­های ناشی از هر نوع فعالیت یادشده فراهم آورند و اقدامات مقتضی برای کاهش اثرات نامطلوب زیست­محیطی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و معنوی آن فعالیت­ها به عمل آورند.

ماده ­ی سی و سه

۱. مردمان بومی از حق تعیین هویت یا عضویت خود بر اساس آداب و رسوم و سنت­هاشان برخوردارند. این گفته مغایرتی با حق مردمان بومی برای احراز حق شهروندی کشوری که در آن زندگی می­کنند ندارد.

۲. مردمان بومی حق دارند ساختارها و سازمان­های خود را تعیین کرده و بنا بر معیارهای خویش به گزینش شرایط عضویت در نهادهاشان دست زنند.

ماده ­ی سی و چهار

مردمان بومی حق دارند سازمان­ها و ساختارهای نهادینه­شان را و نیز آداب و رسوم، معنویت، سنت­ها، معیار، اَعمال و، در جایی که موجود است، نظام­ها و سنت­های قضائی خود را بنا بر ارزش­ها و اصول حقوق بشر بین­المللی رشد و گسترش داده و از آن­ها نگاه­داری کنند.

ماده ­ی سی و پنج

مردمان بومی از حق تعیین مسئولیت برای افراد خویش در قبال جامعه­شان برخوردارند.

ماده ­ی سی و شش

۱. مردمان بومی، به ویژه کسانی که مرزهای بین­المللی میان آن­ها فاصله انداخته است، از حق نگاه­داری و گسترش ارتباط­ها، مناسبات و همکاری­هایی که فعالیت­های فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و معنوی را در برمی­گیرد، میان افراد خود با مردم بومی فراسوی مرزها برخوردارند.

۲. دولت­ها موظف‌اند با مشورت و همکاری با مردمان بومی برای تسهیل امور یادشده و تحقق حق و حقوق مزبور به اقدامات موثری دست زنند.

ماده ­ی سی و هفت

۱. مردمان بومی حق دارند معاهدات، موافقت­نامه­ها و دیگر قرارداد­های مفیدی را که با دولت­ها و جانشینان آن دولت­ها به دست آمده به رسمیت بشناسند و آن­ها را رعایت و اجرا کنند. از سوی دیگر دولت­ها نیز باید به این معاهدات، موافقت­نامه­ها و دیگر قرارداد­های مفید احترام گذاشته و آن­ها را رعایت کنند.

۲. هیچ بندی در این بیانیه نباید به صورتی تفسیر شود که از حق مردمان بومی در معاهدات، موافقت­نامه­ها و دیگر قراردادهای مفید کاسته یا آن­ها را حذف کند.

ماده ­ی سی و هشت

دولت­ها با مشورت و همکاری با مردمان بومی باید اقدامات مقتضی و مناسب، از جمله اقدامات قانونی، را برای تحقق بندهای این بیانیه به عمل آورند.

ماده ­ی سی و نه

مردمان بومی از حق دسترسی به کمک­های مالی و فنی دولت­ها و نیز همکاری­های بین­المللی برای تحقق حقوق مندرج در این بیانیه برخوردارند.

ماده ­ی چهل

مردمان بومی از حق دسترسی به راه­های عادلانه و منصفانه برای حل تنش­ها و منازعات با دولت­ها یا با دیگران و نیز از حق تصمیم­گیری بموقع در این زمینه برخوردارند. همچنین مردمان بومی حق دارند برای رسیدن به همه حقوق فردی و جمعی‌شان در این زمینه به چاره­جویی­های موثر دست یابند. برای تصمیم­گیری در چنین مواردی باید ملاحظات مربوط به آداب و رسوم، سنت­ها، نظام­های حقوقی مردمان بومی و نیز حقوق بشر بین­المللی را در نظر گرفت.

ماده ­ی چهل و یک

بخش­ها و آژانس­های تخصصی سازمان ملل متحد و سازمان­های میان‌دولتی دیگر در تحقق کامل این بیانیه و فراهم آوردن مقتضیات آن از راه بسیج منابع، از جمله همکاری­های مالی، و نیز کمک­های فنی سهیم‌اند. بعلاوه، این نهادها می­بایست شیوه­ها و ابزارهایی را به کار گیرند که متضمن مشارکت مردمان بومی در مسائل تاثیرگذار بر زندگی­شان باشد.

ماده ­ی چهل و دو

سازمان ملل متحد، شامل بخش « نشست دائمی درباره­ی مباحث مربوط به مردمان بومی»، بدنه و اجزای آن و آژانس­های تخصصی سازمان ملل متحد (در سطح کشورها) و هم­چنین دولت­ها باید خواهان احترام به این بیانیه و تحقق کامل همه ماده­های آن و نیز پی­گیری موثر آن باشند.

ماده ­ی چهل و سه

حقوقی که در این بیانیه به رسمیت شناخته شده است حداقل معیارها و ارزش­ها برای بقا، شان انسانی و رفاه حال مردمان بومی در سراسر جهان شمرده می­شود.

ماده ­ی چهل و چهار

همه­ی حقوق و آزادی­هایی که در این بیانیه به رسمیت شناخته شده است به طور برابر برای زنان و مردان بومی تضمین می­شود.

ماده ­ی چهل و پنج

هیچ بندی از این بیانیه نباید به صورتی تفسیر شود که از حقوقی که مردمان بومی به دست آورده­اند یا در آینده به دست خواهند آورد بکاهد یا آنها را تضییق کند.

ماده ­ی چهل و شش

۱. هیچ بندی از این بیانیه نباید به صورتی تفسیر شود که بتواند به طور ضمنی برای دولتی، مردمانی، گروهی یا شخصی حقی ایجاد کند تا دست به فعالیتی زنند که مغایر با «منشور سازمان ملل متحد» باشد. همچنین هیچ بندی از این بیانیه نباید به صورتی تفسیر شود که مجوزی برای تکه پاره کردن یا صدمه زدن کامل یا جزئی به انسجام قلمروها یا خدشه دار کردن وحدت سیاسی حاکمیت و استقلال دولت­ها شود یا به این امور تشویق کند.

۲. به هنگام تحقق حقوق اعلام شده در بیانیه­ی حاضر، باید به حقوق بشر و آزادی­های اساسی همگان احترام گذاشت. تنها محدودیت برای تحقق حقوق اعلام شده در این بیانیه همانا مورد یادشده است که بنا بر موازین قانونی و منطبق با تعهدات مربوط به حقوق بشر بین­المللی تعیین خواهد شد. الزام جدی به اعمال چنین محدودیت­هایی بی­هیچگونه تبعیضی تنها به منظور تامین احترام و پشتیبانی از شناسایی درخور حقوق و آزادی­های دیگران و نیز برای رعایت عادلانه­ترین و انکارناپذیرترین ملزومات برای داشتن جامعه­ای دموکراتیک است.

۳. مقتضیات بیان­شده در این بیانیه مطابق با اصول عدالت، دموکراسی، احترام به حقوق بشر، برابری، عدم تبعیض، حاکمیت درست و حسن نیت تفسیر و تعبیر خواهد شد.

منبع: [1] dd-rd.ca/site/…

٫بير ميللتين سسي
پایلاش | پرینت

---

بعضی عکسلر خبره باغلی اولمایا بیلیر. لطفا دیقتتلی اولون

گوروش کاپانیبدی