آذربايجان و اونا عايد اولان بؤلگه لرده چئشيتلي سورونلارين اولوشومو

آذربايجان و اونا عايد اولان بؤلگه لرده چئشيتلي سورونلارين اولوشومو - تبريزلي باي بک

بای بک، آذربايجان | تُزگؤن, ۱-ي قويروخدوغان , ۱۱۰۰۸ اینجی ایل, چولا ۰۵:۱۲ [گ.ؤ] | یازی و قوشوق

بو گون بيزيم گونئي هرکاتيميزدا گرک قاراباغ دردي، کرکوک دردي، بورچالي دردي و حتّی قوزئي دردي ايله يانيانا، موستقيلليک ساواشي ايلرله سين. ياني کي، آنا هدف گونئيين اؤزگورلوگو اولسادا، بيرليک ايدئاسي او حرکتين تا اورتاسيندا اولاجاقدير. اونسوزدا ايندي گونئي آذربايجان هرکاتي دئديگيميزده اولان دوشونجه ده بوتؤو آذربايجاندان ايلري، تورک بيرليگي ايدئاسي يئر آلماقدادير. خرداد قالخيشلاريندا خاريجده اوتورانلارين آغزيندان، حتّی اؤزلرين بوتؤوچو آدلانديرانلارين آغزيندان چيخمايان شوعار وئرن گؤنئيليلر دئديلر کي: تبريز، باکي، آنکارا - فارسلار هارا بيز هارا!

بير دوشونجه نين، بير يازي نين آنلامينا وارماغ اوچون، دوشونجه صاحيبي نين و يازارين آنلاتما گوجو ايله يانيانا، دوشونجه ني آنلاماغا چاليشان و يا يازيني اوخويانين آنلاييشينادا باغليدير.

ايندي ائله بير دورومداييق کي بير سيرا گرچکلري قبول ائتمه لي اولاجاييق. ميثال اوچون، آذربايجانين بير بوتؤو اولدوغونو، بوتؤولوک هيسه سي نين ميللي دوشونجه لرده وار اولماغيني و يا اؤزگورلوک يولوندا وئريلن ساواشلارا اينانماق، و حتّی باش اَيمک مجبورييتينده اولاجاييق.

بير سيرا فاکت اورتاليغدا وار. بو فاکتلارا بيله رک يا بيلميه رک گؤز يومماغ يانليشدير. و، اگر بو گؤز يومان توپلوم ضياليلار توپلوموندا اولسالار، او کوتله نين دوشونجه سي و گلجگي، بو گون و ياخين گله جکده باش وئرمه سي گؤزله نيلن سورونلارين کونترولدان چيخماغ تهلوکه سيله قارشي اولاجاقدير! هله اوزاغ گله جکده اولان سورونلارا ايندي توخونماغ بيله يئرسيز اولاجاقدير.

من داها اؤنجه کي يازيلاريمدا آذربايجان و اونون گرچکلري قونوسوندا اؤز دوشونجه لريمي، باشارديغيم قدر گونئيده گئدن ميللي موباريزه و بيلگيلريمه سؤيکنن يانيتلاري آچيق شکيلده اورتايا آتميشام. بو ندنله، بير سيرا اليشديريلرين يئرسيز اولدوغو، و حتّی جايديريجي کاراکتئر داشيديغينا توخونماغ هئچده يانليش بير ايشلم حساب اولماياجاقدير.

بيز بيليريک کي آذربايجان تاريخ بويو بير بوتؤو اولاراق، چئشيتلي دؤنملرده دييشيک سينيرلارا ماليک اولوبدور. بونا باخا باخا اولماييب دئمک، بير نورمال دوشونجه دن قايناغلانان ديلک اولماديغينا کيمسه نين شوبهه سي اولماياجاقدير.

من هئچ بير زامان آذربايجانين تاريخي تورپاغلاري نين بير داها اليميزه گئچمه سينه اينانماميشام، آما، اينديکي وار اولان تورپاغلاريميزين ايتيرمگينه ده هئچ بير زامان راضي اولماميشام.

ميثال اوچون، وان گولو بيزيم اولماليدير، ايروان قايتاريلماليدير، شيرازا هوکومت ائدجييک، دربن و … بيزيم اولماليدير دئمه ميشم! مين ايللرجه تاريخده سبت اولونان آذربايجان تورپاغلاري نين قايتاريلماسين ايستمه ميشم! اؤرگيمده ايستسمده، اوزاغ گله جکده گئري آلماغا دوشونسمده، گونوموزده اولان گرچکلردن قاچماماغي ترجيه ائتميشم.

آما، بو گون ايکي آدليم پارچايا آيريلميش، قان داماري اولان آراز چايييلا سينير آيريمينا اوغراميش آذربايجانين آيري-آيري اولدوغونا هئچ زامان باش اَيميجگم. سيزجه بو سهو بير دوشونجميدير؟

من بئله اينانيرام کي بوتؤو آذربايجان ايدئاسيندا اولمايان بير آذربايجانلي، فرق ائتمز هاردان اولسون، هانچي دئولتين پاسسپورتون داشيسين و هاردا ياشاسين، اگر بئله بير سويداشين بيرليک و بوتؤولوکدن باشقا بير دوشونجه سي اولارسا، من اونا رسمن خايين دئمکدن چکينمه يهجگم. آما، بو آرادا بؤيوک بير سورو وار، اودا بودور کي، آيا بيز توم آذربايجانليلاري اؤز گرچک کيمليکلرينه گؤره بيلگيلنديرميشيک مي؟

ائله بوردادير کي ميللي فعاللار و ضياليلاريميز، گرک سؤزلريميز و دوشونجه لريميزه داها ديقتلي اولسونلار.

بوتؤلوک ايدئاسي بير-ايکي شخصين دوشونجه سينده گوجلنمز. اونا گوج وئرن کوتله نين قاتقيسييلا اوزه چيخار. آنجاق گئنه بير باشقا سورو اورتايا چيخار! کوتله دوديگيميز نه اولا بيلير؟

بو سورونو چؤزمک اوچون، دئمک ايکي آچيدان ياناشماغ گرکلي اولاجاقدير. بير باخشي گونئي و بير باخشي قوزئيدن يانا اولماليدير.

بئله ساده سونوجا وارماغ اوچون، ندن ايللردير باشي کسيلميش بير قوش کيمين چابالايه رک؟

من او ايدئاني گوندمه گتيرنلردن اولموشام کي ميلت اولاراق گونئي و قوزئي آذربايجان تئرمينلري قوللانيلماسين، آما، ميللي هرکاتيميز اوچون، گؤنئي آذربايجان و قوزئي آذربايجان دئمکدن واز گئچمک اولماياجاغينادا اينانيرام، و چاليشيرام کي يازيلاريمدا بو فرقه ديقت ائدم. اگر بو ايکي تئرمين و اونا عاييد اولان ايکي فرقلي قوللانيش آلاني نين آچيقلاماسيندا، تعريفينده و قوللانماسيندا سهويم اولوب، چوخ سئوينرم کي اونلارا دوزه ليش وئرم.

سؤز بوردا منيم دوشونجه مي الشديرنلره دير کي بئله فيکيرلشرلر سانکي من گونئي آذربايجاندا باشقا بير ميلتين اولدوغونا اينانيرام، و يا بير سيراسيدا تام بونون ترسينه، آتورپاتانه آدلانان اراضيسين اله گئچيرمک فيکرينده اولدوغوما اينانيرلار! بونلارين ايکي طرفينه دئمه لي اولاجاغام کي يانيليبلار!

بير دفعه بلکي يارارلي اولار تا آچيق شکيلده گونئي و قوزئي آراسيندا اولان عصاسي فرقلره توخونام.

ايلک اولاراق، قوزئي ايندي موستقيل بير اولکه دير، موستقيل دئولتچيليگي وار و دونيادا اوز ماراخلارينا گؤره بليرلي سيياستلري وار.

ايکينجيسي، گونئي هله اسارتده دير، گونئيده گئدن اؤزگورلوک موباريزه ميز هر طرفده، حتّی قارداش دئمگه مجبور اولدوغوموز دئولتلرم طرفيندن بايکوت اولور، گونئيده کي پروسئس ايله قوزئيده کي پروسئسلرين ماهييتي تام اولاراق بير بيريندن دييشيکدير.

بو قيسسا آچيقلامادا هر حالده آنلاشيلير کي گونئيده اولان ميللي هرکاتشميز، قوزئيده گئدن دئموکراسي آخدارشييلا فرقلنديريلمه ليدير.

بوردا دير کي بوتؤو آذربايجان ايدئاسينا اينانان و اونو گوجلنديرمک يولوندا چاليشانلارين گؤروي باشلانير. اونلارين گؤروي بودور کي، آذربايجانين ايکي آدليم بؤلومونده گئدن پروسئسلري، او پروسئسلرين اؤزلرينه اؤزل اولان يؤنتملرله يؤنتسينلر. بو يؤنتيمدير کي بوتؤو آذربايجانچي و ساختاکار فاناتيک قورخاغلارين فرقين اورتايا چيخارير.

سالديرقان فاناتيکلرين آبتال سؤزلرينه اويانلار، و يا حتّی او سالديريلاردان اوزاغ قالماغ اوچون گيزلي قالماغا چاليشان بير سيرا باشي آشاغا فاللارين سسسيزليکلري منجه ميللي هرکاتيميزا ان بؤيوک ضربه دير. يوخسا بايراغ مسئله سي و يا چئشيتلي تئرمينلره اعتيراض ائديب، سانکي عوثمان کؤينگيدير ديه قان قان دييه رک آذربايجان پارچالانير هارايلاري، اؤز ديليميزده اولان “پيشيک به زه مک” آنلامينا گله جکدير.

من باشقا بير فاکت قونوسونادا توخونماغ ايستيجگم. قوزئي پروسئسلرينه دوغرو ياناشماغ اوچون، اوردا ياشاماغ يه ان آزيندان اوردا اولان بيتنلردن دواملي بيرينجي ال معلوماتلا دويماغ گرکلي اولاجاقدير. بو گرکلي يئتنک، گونئي پروسئسلري اوچونده لازيم اولاجاغينا هرهالده سيزده قاتيليرسيز.

منجه بو قدر ايضاحدان سونرا، گئنه بير سويداش دوروبدا اينجله مه ديگي دوشونجه، وارا بيلمه ديگي ايدئا و آنلايا بيله مه ديگي سيياسته “عوامفريبليک” دئسه، اوندا منيم سوچوم اولماديغينا، و حتّی بئله سؤزلرين اورتايا چيخماماغي اوچون يئترينجه چابا گسترديگيمه شوبهم بيله اولماياجاقدير.

هر زامان اولدوغو کيمين، ساواش ساواشين گئتديگي آلاندا قازانيلار يادا اوتوزولار! گونئيده گئدن ساواشي قازانماغ اوچون گرک گونئيده کي پروسئسين گونئيده گوجلينمه سينؤه يارديم ائدک. گونئيده اوالن ساواشي خاريجه چکه رک، اونون ال قولون باغلاماغلا، گونئيل سويداشلاري بيله رک اؤلومه گؤندرمه لي اولموش اولاجاييق. هابئله، قوزئيده گئدن پروسئسلري خاريجه داشيماغلا، دئمک او ساواشين يولدان جايماسينا يارديم ائتميش اولاجاييق.

گونئي و قوزئيده گئدن پروسئسلرين ائله اوردا اولدوقلارينا، اونلارين يئترينجه گوج قازانمالارينا و اينکيشاف ائتمه سينه يارديمجي اولماغ ان دوغرو و حتّی بيرجه يول اولاجاقدير.

آما بو او دئمک دييل کي ايچريده، يا گونئي يادا قوزئيده گئدن پروسئسلريله خاريجده کي لرين آراسيندا فاصيله ياراديلماليدير. دئمک ايسته ديگيم بودور کي، ايچريده گئدن پروسئسلرين بايکوتدان چيخماسي، معنوي و ايقتيصادي باخيمدان گوجلنمه سي اوچون خاريجده کي لر تام گوجلريله چابالاماليديلار.

گونئي آذربايجان ميللي هرکاتي، قوزئي آذربايجان دئموکراتيک هرکاتي، گونئي آذربايجان موستقيلليک ساواشي، قوزئي آذربايجان اينکيشاف پروسئسي و.س. هاميسي بيزيم قوللاناجاغيميز تئرمينلر اولاجاقلار. حتّی، گونئي موستقيل اولوب دئولتين قوردوقدان سونرا، بلکي بير سؤره گونئي آذربايجان اولکه سينينده ياراديلماسينا اؤزن گؤسترمه لي اولاغ. بو گرچکلرين بوتؤو آذربايجان ايدئاسينا هئچده تهلوکه اولدوغونا اينانماميش و اينانماياجاغام. حتّی بونلاري تهلوکه دئينلردا يالانچي، قورخاغ و بزن وطن دوشماني آدي وئرمکدنده چکينمه يه جگم.

بير بيليم ميثالي وورسام بلکي گونئي ايله قوزئي سورونونا بير آز اولسادا آيدينليق گتيرسين! گئچنلرده بير کيشي نين قولاغي ديبدن قوپور، قوپولان يئرين موناسيب دورومدا اولماديغي اوچون، دوکتورلار قولاغي يئرينه تيکه بيلميه جکديلر. بيليم اولاراق يارالانميش يئردن قوپان عوضو بللي بير سورج ايچينده يئرينه تيکيلمه ليدير، يوخسا اونون ياشام ياپيمي آرادان گئديب و اؤلوم ايله اوزلشه جکدير. دئديگيم دوکتورلار او قولاغي نه ائتسه لر ياخجيدي؟ اونو بير سيچانين بئلينه تيکديلر تا اوردا ديري قالسين، داها سونرا کيشي نين يارالانميش يئرين ساغالتديلار، و سيچان بئلينده ياشايان قولاغي يئرينه قياتارديلار!

بو ميثالدان نتيجه آلماغ ايسته ديگيم بودور کي، بوراخين گونئيده گئدن پروسئس اؤز يولون گئتسين، بوراخين ايچريده ياشايان ميللي ساواشچيلاريميز اؤز ايشلرين گؤرسونلر، ايندي گونئيده قولاغ مثله سي واردير، يارالانميش يئر ساغالديقدان سونرا، دئمک قولاغ سورونودا چؤزوله جکدير.

اي کاش آذربايجان دئديگيم توم تاريخي تورپاغلاريميزدان يارانسين، اي کاش اسکيده اولدوغو کيمين گئنه دورد ياندان دنيزلره دايانسايدي، اي کاش، اي کاش … آما، بو دونيادا اي کاشلارا هئچ نه وئرمزلر. حاقيميزديرسا آلماليييق، يوخسا قاپيميزي دؤيوب بيزه موستقيلليک وئرمزلر. هاقلاريميزي گئري آلماغ و اونلاري بيردئفه ليک قوروماغ اوچونده، هر کيمه هر نه ايش گؤرمک بيزيم دوغال حاقيميزدير. بيزيم هاقلاريميزي اؤز ماراخلارينا قوربان وئرن کيميسه وارسا، دئمک بيزيم هاق ساواشيميزين ادفيدير. فرق ائتمز کي بيزدن اولسون يا باشقا ميلتدن!

گئنه ده دئديگيم او فاناتيکلرين اويدورمالارينا اويساغ، ايللردير ديدرگين اولدوغوموز کيمين، گئنه ديدرگين قاليب و گئچميشده کي کيمين ديديشمه لرله مشغول اولاجاييق.

اليمدن توتمورسانسا، باري آياغيمي بوراخ يولومو گئديم!

تبريزلي باي بک
۲۱/۰۷/۲۰۰۸
کرويدون