- بای بک، بیر میللتین سسی - http://www.baybak.com -
تركمنستان وطن پدری و آباء و اجداد ترک ها
بای بک، آذربايجان | اُدگؤن, ۷-ي آغلارگؤلر , ۱۱۰۰۸ اینجی ایل, چولا ۲۳:۲۶ [آ.خ] | فارسجا, یازی و قوشوق
![]() |
. | تركمنستان و تركيه حداقل از نظر جغرافيايي فاصله نسبتا زيادي با يكديگر دارند ولي موضوع نژاد، زبان و مذهب از عوامل تسهيلكننده روابط بين دو كشور محسوب ميشود.عبدالله گل رييس جمهوري تركيه در سفر آبان ماه پارسال در منطقه تاريخي كهنه اورگنج تركمنستان گفت كه همه ما (ترك ها)، تركمن هستيم.
اين جملهاي است كه تركمنها همواره بدنبال آن هستند و معتقدند كه تركمن ها در طول تاريخ نقش بسزايي در فرهنگ و تمدن جهان داشته اند.رييس جمهوري تركيه همچنين در اين منطقه تاكيد كرد كه اشتراكات تاريخي، ديني و فرهنگي زيادي بين ملتهاي تركمن و ترك وجود دارد و براين اساس بايد همكاريهاي فرهنگي و هنري دو كشور بيش از هر زمان ديگر گسترش يابد. |
بررسي اجمالي روابط تركيه و تركمنستان نشان ميدهد كه مناسبات اين دو كشور ترك زبان در دوره رياست جمهوري قربان قلي بردي محمداف بيش از هر زمان ديگر گسترش يافته است. هرچند روابط آنكارا عشق آباد در زمان صفرمراد نيازاف رييس جمهوري سابق تركمنستان نيز مطلوب بود ولي به نظر ميرسد از زمان انتخاب رييس جمهوري اين كشور آسياي مركزي در بهمن ماه 85 اين روابط گسترش چشمگيري يافته است.
اين درحاليست كه تركمنستان و تركيه حداقل از نظر جغرافيايي فاصله نسبتا زيادي با يكديگر دارند ولي موضوع نژاد، زبان و مذهب از عوامل تسهيلكننده روابط بين دو كشور محسوب ميشود.عبدالله گل رييس جمهوري تركيه در سفر آبان ماه پارسال در منطقه تاريخي كهنه اورگنج تركمنستان گفت كه همه ما (ترك ها)، تركمن هستيم.
اين جملهاي است كه تركمنها همواره بدنبال آن هستند و معتقدند كه تركمن ها در طول تاريخ نقش بسزايي در فرهنگ و تمدن جهان داشته اند.رييس جمهوري تركيه همچنين در اين منطقه تاكيد كرد كه اشتراكات تاريخي، ديني و فرهنگي زيادي بين ملتهاي تركمن و ترك وجود دارد و براين اساس بايد همكاريهاي فرهنگي و هنري دو كشور بيش از هر زمان ديگر گسترش يابد.
البته، نيازاف رييس جمهوري سابق تركمنستان نيز گفته بود كه تركيه و تركمنستان يك ملت در قالب دو دولت هستند و اين سخن بارها در ديدار مقامات دو كشور تكرار ميشود.تركها نيز با بيان اينكه تركمنستان وطن پدري و آباء و اجدادي آنها هست، همواره بر گسترش روابط بين دو كشور تاكيد كرده اند.
به همين دليل است كه هم اكنون بيش از هفت هزار تركيهاي در تركمنستان مشغول فعاليت هستند و بدين ترتيب تركها بيشترين اتباع اين كشور آسياي مركزي را تشكيل ميدهند.اين درحاليست كه تعداد كل اتباع ديگر كشورهاي خارجي در تركمنستان رقمي كمتر از اين ميزان است.كشورهاي خارجي نظير جمهوري اسلامي ايران با وجود نزديكي مسافت و وجود چهار گمرگ فعال، نفوذ اقتصادي و فرهنگي همانند تركيه در تركمنستان ندارد.
مناسبات اقتصادي تركيه و تركمنستان
تركيه و تركمنستان از روابط اقتصادي مستحكمي برخوردار هستند و حدود ۴۷۹ شركت تركيهاي هم اكنون در تركمنستان فعال هستند.
براساس آمارهاي رسمي اعلام شده، شركتهاي تركيهاي تاكنون قرارداد اجراي ۸۰۹طرح با تركمنستان را منعقد كردهاند كه ارزش اين تعداد قرارداد بيش از شش ميليارد دلار و ۷۰۷ميليون يورو برابر ۶۹ميليارد منات است.
البته تركها علاوه بر احداث طرحهاي ساختماني بيش از ۳۲۷ميليون دلار و ۱۱ ميليارد منات نيز در بخش نساجي تركمنستان سرمايهگذاري نموده اند.نرخ هر دلار آمريكا در بازار رسمي ۶۲۰۰منات (واحد پولي تركمنستان) و در بازار غيررسمي ۱۹هزار و ۸۰۰منات است.
حضور فعال شركتهاي تركيهاي در امر ساختمانسازي تركمنستان به حدي است كه رسانههاي اين كشور آسياي مركزي هر هفته خبر از واگذاري تعدادي از طرح ها به اين شركتها ميدهد.
مجموع شركتهاي تركيه كه بيش از ۳۳درصد مجموع شركتهاي ديگر كشورها در تركمنستان را تشكيل ميدهد برخي مواقع طرحهاي واگذار شده را به شركتهاي ديگر خارجي واگذار ميكنند.شركتهاي گات انشات، پليمكس، شاهين انشات و چاليگ خولدينگ از معروفترين شركتهاي تركيه در بخش ساختمانسازي هستند.
مديران اين شركتها سالي چند نوبت با رييس جمهوري تركمنستان ديدار و گفت وگو ميكنند به طوري كه برخي مديران اين شركتها نظير احمد چاليگ مشاور رييس جمهوري سابق اين كشور آسياي مركزي بود.البته فعاليت شركتهاي تركيه تنها محدود به بخش ساختمانسازي نيست زيرا اين شركتها در ديگر بخشها نظير احداث كارخانه، فرودگاه و حتي بازسازي بنادر و اسكله نيز فعاليت دارند.
به عنوان نمونه مدير شركت نفتي سم پترول تركيه در آبان ماه پارسال پيشنهاد بازسازي بندر تركمنباشي تركمنستان را با هزينه بيش از دو ميليارد و ۵۰۰ميليون يورو به رييس جمهوري اين كشور ارايه كرد.ستكي آيان رييس اين شركت نفتي گفته است كه با اين هزينه علاوه بر بازسازي بندر تركمنباشي، تعدادي كشتي نفتكش و كالاي مورد نياز براي تجهيز اين بندر نيز خريداري ميشود.
درصورت موافقت رييس جمهوري تركمنستان با اين طرح در حقيقت بزرگترين موافقتنامه تجاري تركمنستان پس از استقلال اين كشور با يك شركت خارجي خواهد بود.گفته ميشود براي اجراي اين طرح ۱۵هزار كارشناس و متخصص در زمينههاي مختلف نظير مسايل مالي، بانكي، فني و مهندسي مورد نياز خواهد بود.
حضور قوي تركيه در عرصههاي فرهنگي و رسانهاي تركمنستان تركيه در بخش فرهنگي، رسانهاي و حتي مذهبي تركمنستان با توجه به وجود اشتراكات زباني و تاريخي حضور محسوس تر از ديگر كشورها دارد و مقامات آنكارا همچنان در پي افزايش نفوذ فرهنگي خود با روشهاي مختلف بويژه فرهنگي و رسانهاي در اين كشور هستند.
دانشگاه و مدارس بينالمللي تركمن ترك از ابزارهاي موثر حضور تركها در عرصه آموزشي و فرهنگي تركمنستان محسوب ميشوند.دانشگاه بينالمللي تركمن ترك كه از سوي تركها اداره ميشود از سال ۱۹۹۴ميلادي فعاليت خود را آغاز كرده و در كنار آن مدارس تركمن ترك نيز كه در تمامي مقاطع تحصيلي پيش از دانشگاه دانش آموز ميپذيرد به فعاليت آموزشي و فرهنگي مشغول است.
هم اكنون در تركمنستان ۱۴مدرسه تركمن ترك، مجموعه آموزش زبانهاي خارجي باشكنت و مركز فرهنگي جمهوري تركيه فعاليت دارد.براساس تازهترين آمارها، هم اكنون بيش از يكهزار و ۶۵۲نفر از دانشجويان تركمن در مدارس آموزش عالي تركيه در رشتههاي مختلف تحصيل ميكنند.
برخي آمارها حكايت از آموزش حدود ۳۰هزار نفر در نهادهاي آموزشي تركيه از ابتداي استقلال تركمنستان تاكنون حكايت دارد ولي سفير تركيه در عشق آباد تعداد آموزش ديدگان مراكز فرهنگي اين كشور در تركمنستان را بيش از ۱۱ هزار نفر عنوان ميكند.به گفته حاكي اكيل، بيش از چهار هزار و ۸۰۰دانشجوي تركمن نيز از ابتداي استقلال تركمنستان تاكنون در مراكز آموزش عالي تركيه تحصيل كرده اند.
مركز آموزش زبانهاي خارجي و رايانه باشكنت هم اكنون به يكي از مراكز بزرگ فرهنگي و آموزشي تركمنستان تبديل شده كه علاوه بر تركمن ها، ساير اقليتها و حتي فرزندان ديپلماتها براي فراگيري زبان انگليسي و رايانه به اين مركز مراجعه ميكنند.
تركيه علاوه بر فعاليت آموزشي در داخل تركمنستان همانند آمريكا هر سال با برگزاري آزمون از بين دانش آموختگان مقطع متوسطه دانشجو براي تحصيل پذيرش ميكند.
تركيه و حضور قوي در عرصه رسانهاي تركمنستان
علاوه بر بحث آموزشي، تركيه تنها كشوري است كه حضور پررنگ رسانهاي در تركمنستان دارد بطوريكه هر يك از رسانههاي معتبر ديداري، شنيداري و مكتوب تركيه نمايندگي در عشق آباد دارند.
هم اكنون درعرصه خبري و رسانهاي تركمنستان شبكههاي تلويزيوني تي .آر.تي ، سامان يولي، خبرگزاري نيمه دولتي آناتولي، خبرگزاري خصوصي جيهان، اخلاص و روزنامه بينالمللي زمان، مجله اقتصادي اكو ويترين حضور دارند.
اين سازمانهاي تلويزيوني و خبري هر كدام در عشق آباد داراي دفتر بوده و برخي آنها به صورت منطقهاي اخبار آسياي مركزي را نيز پوشش ميدهند.
رسانههاي جمعي ترك مستقر در تركمنستان علاوه بر اطلاع رساني از اوضاع داخلي اين كشور براي مردم تركيه، نسبت به اطلاع رساني به مردم تركمنستان از طريق كانالهاي متعدد شبكه تلويزيوني دولتي تركيه و با انتشار منظم هفته نامه زمان تركمنستان اقدام ميكند.
شبكه تلويزيوني تي .آر.تي تركيه از طريق كانال موسوم به تورك تي.آر. تي كه يكي از كانالهاي هفتگانه اين شبكه است هر روز عصر به مدت سه ساعت برنامههاي خود را براي مردم تركمنستان، همزمان با تركيه پخش ميكند.
اين برنامه ها، بخشهاي متنوعي همچون اخبار، موسيقي، معرفي جاذبههاي گردشگري تركيه و سريالهاي تلويزيوني با مضامين اجتماعي و خانوادگي را شامل ميشود.هفته نامه زمان تركمنستان مهمترين ابزار اطلاع رساني و تبليغاتي تركها در تركمنستان محسوب ميشود.اين هفته نامه تنها نشريه وابسته به يك نشريه خارجي است كه در تركمنستان به چاپ ميرسد و بدليل انعكاس رويدادهاي مناطق مختلف جهان از نشريات داخلي تركمنستان متمايزتر است.
البته مطالب اين هفته نامه نيز از سوي دولت تركمنستان كنترل ميشود ولي بدليل چاپ اخبار خارجي مخاطبان زيادي در مقايسه با نشريات داخلي اين كشور آسياي مركزي دارد.هفته نامه زمان در كنار پرداختن به مسايل داخلي تركمنستان بصورت گسترده اخبار و مسايل مربوط به تركيه و همچنين كشورهاي همجوار اين كشور آسياي مركزي را نيز پوشش ميدهد.
تبليغ فعاليتهاي شركتهاي ترك فعال در تركمنستان و نيز محصولات توليدي اين كشور در صفحات مختلف نشريه زمان جايگاه خاصي دارد.در ميان خبرنگاران خارجي مستقر در تركمنستان هم اكنون تركها بيشترين تعداد را به خود اختصاص داده و در مناسبتهاي مختلف خبري تعداد آنها پرشمارتر از ديگر خبرنگاران ميباشد.
تركيه و ساخت مساجد رايگان در تركمنستان
تركيه در سالهاي گذشته چندين مسجد به صورت رايگان در تركمنستان احداث كرده و هم اكنون نيز يك مسجد در داش اوغوز به صورت رايگان در دست احداث دارد.تركيه قرارداد احداث و بازسازي مساجد ديگري نيز با تركمنها منعقد كرده كه اين مساجد هم اكنون در مرو و گوگتپه در حال احداث است.
رييس جمهوري تركمنستان هفته جاري با صدور فرماني به بانك مركزي اين كشور اجازه داد تا با شركت سورتوريسم انشات و صناعي تركيه قرارداد اجراي طرح بازسازي مسجد جامع موسوم به صفرمراد حاجي را منعقد كند.
مسجد جامع صفرمراد حاجي واقع در بخش گوكتپه در ۴۵كيلومتري غرب عشق آباد پس از كسب استقلال تركمنستان به مناسبت يادبود كشتهشدگان نبرد تاريخي گوكتپه احداث شده و پس از مسجد جامع صفرمراد تركمنباشي در روستاي قپچاك دومين مسجد بزرگ اين كشور آسياي مركزي محسوب ميشود.
ارزش قرارداد بانك مركزي تركمنستان با شركت تركيهاي براي بازسازي اين مسجد بيش از ۳۳ميليون و ۹۲۵هزار دلار است.البته تركيه فعاليت رسمي آموزش ديني كه در گذشته در كشور تركمنستان داشت هم اكنون با تعطيلي مراكز آموزشي ويژه دانش آموزان و توقف فعاليت دانشكده الهيات به كمترين حد رسيده است و آنها هم اكنون بيشتر در كار مسايل فرهنگي و آموزشي فعاليت دارند.
منبع گمیشان
تهیه: تایماز
turkmenilim
٫بير ميللتين سسي
http://www.baybak.com
بای بک سایتیندان پرینت اولوب
http://www.11008.baybak.com/il_11008_say_44.azr
یازینین اینترنت آدرسی
گوروش کاپانیبدی