- بای بک، بیر میللتین سسی - http://www.baybak.com -
گونئي آذربايجاندا ميللي موقددراتي تعيين اوصوللاري ! - بؤيوک رسولوغلو
بای بک، آذربايجان | اِلگؤن, ۱-ي قوراپيشيرن , ۱۱۰۰۸ اینجی ایل, چولا ۲۲:۵۰ [آ.خ] | یازی و قوشوق
![]() |
. | بوتون بو اراضيده يني اراک- همدان و رئي-دن باشليياراق قافقاز داغلارينا قدر آذربايجان تورکلري نين وارليغي و بعضي ايکي ديللي شهرلر خاريجينده خالقين آذربايجان تورکجه سينده دانيشديغي اؤزو- اؤزلوگونده بير فاکت کيمي هله ده ياشاماقدادير. بو حاقيقت بير حالدا اؤزونو گؤسترير کي، مماليکي مهروسه آدلانميش او اؤلکه ده حاکيمييتده اولان قاجار تورک سولاله سيندن سونرا ايش باشينا گلن پهلوي حاکيمييتيندن باشليياراق بوگونه دک غدارجاسينا ميللي وارليغيميز تالانيب، تاريخيميز تهريف ائديليب، ديليميز اينکار ائديليب، ايقتيصاديياتيميز داغيديليب. باشقا سؤزله بوتون ساهه لرده آسیمیلاسیون و ميللي اريتمه سيياستينه معروض قالميشيق. |
(بو معروضه، آمريکاداکي آذربايجان-ليلارين علمي-مدني اوجاغي نين ۱۵-۱۷ اکتبر ۲۰۰۴ تاريخينده آمريکانين اينديانا اونيوئرسيته سينده حاضيرلاديغي”ايران دا آذربايجان”آدي آلتيندا سمپوزيوم اوچون قلمه آلينميشدي)
۱- گيريش:
آذربايجانين ميللي توپراقلاري ۵۰۰ مين کیلومتر مربع وسعت و ياخلاشيق ۴۰-۵۰ ميليون اهاليسي ايله آسيا-نين قربينده موختليف اؤلکه لر آراسيندا بؤلونموشدور. آنجاق اونون آوروپا قطعه سينده يئرلشن ۸۰ مين کیلومتر مربع – ده بوگون آذربايجان جمهوریسي آدي آلتيندا موستقيل بير دؤولت قورولموشدور. مؤعتبر تاريخي سندلر و فاکتلار اساسيندا ( تاريخ طبري – يعقوبي- هودولالم و…………..) آذربايجانين هودودلاري داغيستان-دان- داغيستان-ا ترسيم ائديلميشدير.
بوتون بو اراضيده يني اراک- همدان و رئي-دن باشليياراق قافقاز داغلارينا قدر آذربايجان تورکلري نين وارليغي و بعضي ايکي ديللي شهرلر خاريجينده خالقين آذربايجان تورکجه سينده دانيشديغي اؤزو- اؤزلوگونده بير فاکت کيمي هله ده ياشاماقدادير. بو حاقيقت بير حالدا اؤزونو گؤسترير کي، مماليکي مهروسه آدلانميش او اؤلکه ده حاکيمييتده اولان قاجار تورک سولاله سيندن سونرا ايش باشينا گلن پهلوي حاکيمييتيندن باشليياراق بوگونه دک غدارجاسينا ميللي وارليغيميز تالانيب، تاريخيميز تهريف ائديليب، ديليميز اينکار ائديليب، ايقتيصاديياتيميز داغيديليب. باشقا سؤزله بوتون ساهه لرده آسیمیلاسیون و ميللي اريتمه سيياستينه معروض قالميشيق.
بو آجي حاقيقتي قبول ائتمک لازيمديکي آذربايجان پارچالانميش بير واحيددير و همين پارچالانماغين نتيجه سينده سون ۲۰۰ ايلده سيويل ميلتيميز بؤيوک پروبلملرله قارشيلاشيب، عذاب- ازييتلر چکيب، آسیمیلاسیونا معروض قاليب و ميللي وارليغي اينکار ائديليبدير. آنجاق اؤزونون گوجلو ديلي، مدنييتي، موسيقيسي، ادبيياتي و عومومي اولاراق يوکسک کولتورو بو ميلتين يوخ ائديلمه سينه مانع اولموشدور. آذربايجان تورکلري بو بؤلگه ده ۷۰۰۰ ايلليک تاريخي بويو دونيا سيويليزايونونا بؤيوک خيدمتلر ائديب، دونيا مدنييتينه بؤيوک تؤهفه لر بخش ائديب، ميللي- اينساني ديرلري قوروماق اوچون بؤيوک قهرمانلار يئتيشديريب.بای بک
آنجاق شووينيست تفککورلولرين هوجومو نتيجه سينده آياقدا دورا بيلمه ييب، زامان- زامان حتّی توپدان سورگونلره معروض قاليب و تمامن يوخ اولما تهلوکه سي ايله اوزلشيب. بوتون بو بدباختليليقلارين سببي بؤلونوب- پارچالانماغيميز اولدوغونا گؤره دونيانين بوگونکو الوئريشلي شرايتينده، آذربايجان-ليلار، خوصوصن مظلومييت ساجيندا قيوريلا- قيوريلا قوورولان آيدينلار بيرلشمک و بوتؤولشمک اوغروندا موختليف فيکير و تکليفلر ايره لي سورورلر. ميللي کارئکتئريميز اولان اينسانسئور- صلحسئورليک اوزوندن بوتون فعاليتلريميزده، بوتون ميلتلره حؤرمت و بئينالخالق قايدا قانونلارا اويماق يولوموزون دوغرولوغونو گؤسترمکده دير.
گئچن اسير ايران دا آپاريلان فارسچيليق سيياستي، باشقا خالقلارين اريتمه سينه خيدمت ائتميشدير. او اؤلکه ده چوخونلوغو تشکيل ائدن آزئربايجانليلاري تمامي ايله محو ائتمک موموکون اولماييب، زامان- زامان آياقلاناراق اؤز ميللي هاقلاري نين تمينينه چاليشميشلار. آنجاق مرکزي هؤکومتين آلداديجي سيياستي و بئينالخالق شرايتين اويگونسوزلوغو سببي ايله ميللي- اينساني هاقلاري نين ان ايبتيدايسيني داهي الده ائده بيلمه ميشلر. اينانيلماسي چتين اولان حاقيقت بودورکي، ۳۰ ميليون جنوبي آذربايجان تورکلري نين بير سينيف بئله آناديلينده مکتبي يوخدور. بو آجي حاقيقت بير حالدا سسلنديريلير کي، گئچن يوز ايلليکده او اؤلکه ده باش وئرن بوتون اينقلاب و دئييشيکليکلرده اؤنده گئدن آذربايجان-ليلار اولموشدور.
آما ، نه ستارخان هرکاتي، نه شيخ محمد خياباني آياقلانماسي، نه سيد جعفر پيشه وري اينقلابي، نه ده آذربايجان-لیلارين ديني رهبري اولان آیت الله شريعتمداري ديره نيشي بير نتيجه وئرمه ييب. اونون اوچون ، آذربايجان-ليلار تهريف اولونموش تاريخلري يئرينه اؤز گرچک تاريخلريني اؤيرنمه لي و فارسچيليق سيياستيندن قوپاراق موستقيل بير تفککور دايره سينده
۳-جو قووه يه چئوريلمه ليديرلر
بوتؤو آذربايجانين اراضي و اهاليسي نين ۷۵- ۸۰ % -ني تشکيل ائدن جنوبي آذربايجان-ليلار
[۱]
حيله گر فارسچيليق سيياسئتي ايله قارشي- قارشييا اولدوقلاري اوچون هر شئيي يوز اؤلچوب بير بيچمه ليديرلر. بئله بير شرايتده”آذربايجان ميللي هرکاتي نين “فعاللاري غدار شووينيست قوووه لرين اويونلاري نين قارشيسيني آلماق اوچون داها بؤيوک سيياستي دوشونوب حياتا گئچيرمه ليديرلر.
مسئله يه باشقا زاوييه دن باخاندا دونيادا دئموکراسي موجاديله سي آپاران بوتون قوووه لر بيليلرکي، ايران دا دئموکراسي نين ان بؤيوک انگه لي فارس شووينيزميدير. اونون قارشيسيندا دورابيله جک تنها گوج ايسه”آذربايجان ميللي هرکاتي ” دير. ميللييتيندن آسيلي اولموياراق بوتون دئموکراتلارين بيزيم بيرلشيب گوج مرکزينه دؤنوشمه ميزه موثبت دير وئرمه سي گؤزله نيلندير.بای بک
آيديندير کي، گونئي آذربايجاندا آذربايجان خالقي نين بوگونکو دئموکراتيک موباريزه سي موختليف اوصوللارلا تاپدالانير. قانوني يوللارلا ميللي هاقلاريني طلب ائدن شخصلر ياخالانير و زيندانلارا سالينير. اينسانلاري محکمه لرده يورماق اوچون ساختا ايتتيهاملار وورولور، دئموکراسييه اينانان قازئتلريميز باغلانير، يازيچيلاريميز و تانينميش شخصييتلريميز موختليف يوللارلا اينجيديلير. بوتون بونلاردان دهشتلي و حرکته بؤيوک ضربه ووران تئهران-ين سيياستي ايسه”پارچالا حاکيم اول”سيياستيدير.
اؤز عاميللريني داخيليميزه سوخاراق حتّی اونلارا بؤيوک تبليقات ايمکانلاري ياراداراق ميلته سيريلاماق اونلاردان بيريديرکي، بو مئتودلا سون ايللرده حرکتي پارچالاماغا نايل اولوبلار. بوندان داها بتري ايسه موختليف ايدئلوگيلري تبليق ائده رک ايستيقلالچي، فئدئرالچي، بوتؤوچو، مدني موختارييتچي، ديلچي، ساغچي، سولچو و نهايت ايران چي آدي آلتيندا ميللي هرکاتي پارچالاماقداديرلار. موباريزلرين آراسيندا صميمي اولاراق موختليف فيکيرلرين وارليغي اينکار ائديلمزدير. آنجاق اونو دوشمنچيليک حددينه قدر قالديران، البتده کي صميمييتله عدالت اوغروندا زحمت چکن اينسانلار دئييل، خالقيميمزين دوشمنلري نين گؤرونموين اللريدير.
اؤزلليکله بو فاجيعه نين قارشيسيني آلماق اوچون بئينالخالق هوقوق چرچيوه سيده و دئموکراتيک اوصوللارلا”ميللي مئقددراتي تعيين ائتمه “تکليفي تنها چيخيش يولو کيمي گؤرونمکده دير. گله جه گيني تعيين ائتمک اوچون ميلتين سسينه باش وورماق قدر دئموکراتيک بير قايدا تاپيلماديغي کيمي حرکتي پارچالايانلاريندا بهانه لري اورتادابن قالخاجاقدير.
بوتون بونلار گؤستريرکي، بير طرفدن دونيا دؤولت و ميلتلري ايله ديپلوماتيک موناسيبتلر قورماق، باشقا بير طرفدن ايسه ب.م.ت- نين ۱۹۶۰- جي ايلده ۱۹۴۱ ساييلي “ميللي موقددراتي تعيين ائتمه هوقوقو”بيانييه سينه موراجيعت ائتمک بو ايشين منطيقي هه لينه يول آچاجاقدير. بو بينييه نين آرخاسينجا ۱۹۶۶- دا ب.م.ت- نين عوضو دؤولتلري او جومله دن”ترکيبينده جنوبي آذربايجانيندا يئرلشديگي”ايران دؤولتي ايله باغلاديغي ۲۲۰۰ آ (XXİ) ساييلي ايقتيصادي، سوسيال و مدني هوقوقلار باره ده بئينالخالق پاکتين مودداالاري نين خاطيرلانماسي ضروري حساب ائديلير. علاوه ۱- ده قئيد ائديلن بو موقاويله نين موددئالاري ب.م.ت- نين اينسان هاقلاري کوميسئرليگي نين باکي شؤعبه سي نين آزه/ ۹۵ آه / ۱۲ نشرييه سيندن عئينن نقل ائديلميشدير.
وورقولاماق لازيمدير کي، بو بيانييه لر رسمي سند اولدوقلارينا گؤره جومله لرينه توخونولمادان ذيکر ائديلميشدير. مورککب هوقوقي سند اولدوقلارينا گؤره جومله لرده چاتيشمييان جهتلر گؤزه چارپا بيلر.
۲- ميللي موقددراتين تعييني:
ب.م.ت- نين تعريفلرينه اساسن جنوبي آذربايجان-ليلار ميلت ساييلماق اوچون ايسته نيلن ۴ شرطي اؤزونده بيرلشديرير و بير ميلت کيمي قبول ائديلير، اونا گؤره ده اؤز موقددراتيني تعيين ائتمه هوقوقو وار. بو قاوراملاري آنلاماق اوچون علاوه ۲-ده ب.م.ت-نين بياننامه لري هاقدا جومبريدگئ اونيوئرسيته سي نين اوستادي پروف. در. توم هاددئژي طرفيندن حاضيرلانميش راپورون خولاسه سي تقديم ائديلميشدير. بو راپوردان دا گؤروندويو کيمي هر بير ميلت رئفراندوم يولو ايله اؤز موقددراتيني تعيين ائدرکن موستقيل (باغيمسيز)، باشقا بير دؤولتله برابر هوقوقلو ياشاماق ( فئدئراسيون) ويا هرهانسي بير اؤلکه ايله بيرگه و واحيد بير دؤولت کيمي ايداره اولونابيلر.بای بک
آنجاق جنوبي آذربايجانداکي آسیمیلاسیون سيياستي نتيجه سينده اورتايا چيخميش آجيناجاقلي
[۲]
وضعييتي آيدينلاتماق و ميلتين حاقيقي ميللي وارليغيني اونا تانيتديرماق اوچون”حاضيرليق مرحله سي “ لازيمدير.
۲-۱- رئفراندوما حاضيرليق مرحله سي،
بو مرحله ده خالقيميز دئموکراتيک موباريزه سيني دوام ائدرکن دونيانين دئموکراتيک دوشونجه ليلرينينده يارديمينا احتيياجي واردير. رئفراندوما حاضيرليق مرکله سينده اساس ۵ فاکتور اؤز هلليني تاپماليدير. بو بئش مادده جنوبي آذربايجانين تاريخي توپراقلاريندا حياتا گئچديکدن اويقون مودت سونرا بو توپراقلاردا ياشايان اهالي آراسيندا عومومي رئفراندوم گئچيريلبيلر.
ميللي موقددراتي تعيين ائتمک بئينالخالق هوقوق پرنسيپلري اساسيندا دونيا ميلتلري آراسيندا اؤز ستاتوسونو موعينلشديرمک دئمکدير. آيديندير کي، هانکي شکيلده ياشاماق آرزوسونو ميلتين سسي تعيين ائتمه ليدير. بو آرزونو اؤلچن ان دوغرو ترزي رئفراندوم اويگولانماسيدير. آنجاق گئچن ۱۰۰ ايلده ديلينه قيفيل وورولموش، تاريخي تهريف اولونموش، تهقيرلره معروض قالميش خالقيميزين”حاضيرليق مرحله سيندن”گئچمک واجيبليگي اينکار ائديلمزدير و بير داها قئيد ائديلمه يه دير. اونون اوچوندور کي، يوخاريدا قئيد ائديلديگي کيمي اؤنجه آشاغيدا گؤستريلن بندلر”رئفراندوما حاضيرليق مرحله سي”کيمي قبول ائديله رک حياتا گئچمه ليدير.
۲-۲ – رئفراندوما هازيرليق دؤورو،
آ- جنوبي آذربايجانين تاريخي توپراقلاريندا ياشايان ۲۰-۲۵ ميليون آذربايجان-لي اؤز آناديلي نين ادبي فورماسيندا ايجباري اولاراق ايلک مکتبدن بيلييوردا قدر تحصيل آلماليدير. اؤلکه نين باشقا بؤلگه لرينده ياشايان ۷-۱۰ ميليون تورک، اؤز ديدليني و وارليغيني قوروماق اوچون آناديلينده مکتبي اولماليدير.
ب- جنوبي آذربايجانين تاريخي توپراقلاريندا راديو- تئلئويزيونلار آناديليميزين ادبي فورماسيندا ۲۴ ساعاتليق وئريليشلر حاضيرلاييب ياييملاماليدير. آنا ديليميزده دئموکراتيک متبواتين فعاليتينه ايمکان يارانماليدير.
ج- آذربايجانين ميللي توپراقلاريندا آذربايجان تورکجه سي دؤولت ديلي کيمي ايشله ديلمه ليدير.
د- جنوبي آذربايجاندا ايقتيصادي آيري- سئچگيلييه سون قويولماليدير. گونئي آذربايجانين بيرينجي بؤلگه سي ساييلان تبريز، اورمو، اردبيل و زنجاندا يوخسوللوق و ايقتيصادي ايمکانسيزليق او دره جگه چاتيب کي، خالق بير تيکه چؤرک دالينجا اؤز يورد- يوواسيني ترک ائديب باشقا يئرلره کؤچور.
شهرلر خرابلشيب، کندلرده يول- سو- ايشيق اولماديغينا گؤره ميلت بؤيوک شهرلرده گئجقوندولاردا ياشاماغا مجبور قالير. ۸۰ ايلليک آيري-سئچگيليک نتيجه سينده خالقين بؤيوک اکثرييتي يوخسوللوق درجه سينده ياشايير. بو پروبله مي اورتادان قالديرماق اوچون جنوبي آذربايجانين بؤيوک ايقتيصادي پوتانسييئليني ايشه ساليب، ميلتي آجليق، صفالت و ديدرگينليکدن قورتارماق گرکمکده دير.بای بک
ئ- بيرلشميش ميلتلر تشکيلاتي نين قبول ائتديگي”اينسان هاقلاري”اوشاق-قادين- ايشچي و سيياسي هاقلاري بياننامه لري نين بوتون ماده لري حياتا گئچمه ليدير.
بو بياننامه لره اساسن قادينلاريميزين هوقوقو بئينالخالق ستانداردلارا اويگون اولاراق تمين ائديلمه لي، اوشاقلارين هاقلاري نين پوزولماسي، اؤزلليکله بللي ياشا قدر بوتون احتيياجلاري نين دؤولت طرفيندن پولسوز تميني و آغير ايشلرده چاليشمالاري نين اؤنلنمه سي، هامييا ايش-ياشاييش و تحصيل ايمکانلاري نين برابر سوييه ده تمين ائديلمه سي ، هامييا فيکير، سؤز و دوشونجه آزادليغي نين تميني، بوتون اينسانلارا برابر فورصت تانينماسي، ايشچي و ايشليينلره آزاد و دئموکراتيک سئنديکا ياراتماق هاقي نين تانينماسي، اعدام حؤکملري نين لغو ائديلمه سي و…………………..ؤز هلليني تاپماليدير.
۳- هؤکومت مودئلي
يوخاريدا گؤستريلن دئموکراتيک اوصوللارلا ميللي هاقلارين تميني اوچون اؤلکه ده ياراديلاجاق هؤهومت، ميلتلرين سايي اساسيندا فورمالاشماليدير. بو ساي نيسبتينده ميلتلري تمسيل ائدن بير پارلامئنتين قرارينا اويگون اولاراق پايلاشيلان دؤولت ستروکتورو و نازيرلر کابينئتي ميلتلرين ايراده سيندن آسيلي اولماليدير.
[۳]
باشقا سؤزله، هؤکومتده تمسيل اولونان شخصلري خالقلار تييد ائتمه ليدير. عدالتين برقرار اولماسي اوچون هئچ بير ميلتين باشقا ميلتلردن فرقلنمه مه سي شرطدير.
۴- اؤلکه ده ياشايان باشقا ميلتلرله ايش بيرليگي قايدالاري ،
آ- باشقا ميلتلرله ايش بيرليگي، آنجاق قارشيليقلي حؤرمت و دئموکراتيک قايدالارلا مومکوندو.
ب- دئموکراتيک قايدالار چرچيوه سينده ايران دا ياشايان بوتون خالقلارلا ال-اله وئريلمه سي ضرورتي اينکار ائديلمزدير. اونون اوچوندور کي، آذربايجان خالقي بو موشته رک هدفه اينانان بوتون ميلتلرين ساغلام قوووه لري ايله ايش بيرليگينه حاضير اولمالي و حاضيردير.
ج- آذربايجان تورک ميلتي نه تجاووز ائدر، نده تجاووزه معروض قالار. دوستلوقلا اوازانان بوتون اللري سيخماغي باجارديغي کيمي، ميللي وارليغيني و اراضي بوتؤولوگونو تهديد ائدنلري ده شيددتله يئرينده اوتورتماغي باجارار.
علاوه - ۱
” ايقتيصادي، سوسيال و مدني هوقوقلار حاقيندا “بئينالخالق پاکتين اساس مودعالاري ( اؤز موقددراتلاريني تعيين ائتمه لري )
ماده ۱
۱.۱- بوتون خالقلار اؤز موقددراتيني تعيين ائتمه هوقوقونا ماليکدير. بو هوقوق اساسيندا اونلار آزاد شکيلده اؤز سياسي ستاتوسلاريني موعينلشديرير و ايقتيصادي، سوسيال و مدني اينکيشافلاريني تمين ائديرلر.
۱.۲- بوتون خالقلار اؤز مقصدلرينه نايل اولماق اوچون قارشيليقلي منافع پرنسيپينه اساسلانان بئينالخالق ايقتيصادي امکداشليقدان و بئينالخالق هوقوقدان ايره لي گلن هرهانسي عؤهدهليکلره ضرر وورمادان اؤز تبيي سروت و احتياطلاريندان آزاد شکيلده ايستيفاده ائتمک هوقوقونا ماليکديرلر. هئچ بير خالق هئچ بير حالدا اونا مخصوص ياشاييش واسيطه لريندن محروم ائديله بيلمز.بای بک
۱.۳- حاضيرکي پاکتدا ايشتيراک ائدن بوتون دؤولتلر، او جومله دن اؤزونويداره اولونمويان و قييوملوق قلتيندا اولان اراضيلرين ايداره اولونماسينا گؤره مسئولييت داشييان دؤولتلر، بيرلشميش ميلتلر تشکيلاتي نيظامنامه سي نين مودعالارينا اويگون اولاراق اؤز موقددراتيني تعيين ائتمه هوقوقونون حياتا گئچيريلمه سينه يارديم ائتمه لي و بو هوقوقا حؤرمت گؤسترمه ليدير.
پاکتين ۱- جي مادده سي نين ايفاده سي مولکي و سياسي هوقوقلار باره ده بئينالخالق
پاکتين ۱ –اینجی مادده سي ايله بوتؤولوکده اوست- اوسته دوشور. هر ايکي پاکت اوچون عومومي اولان بيرينجي مادده ده ايفاده اولونان”اؤز موقددراتيني تعيين ائتمه “پرينسيپلري خوسوسي اهمييت کسب ائدير. چونکي همين هوقوقون حياتا گئچيريلمه سي شخصلرين اينسان هوقوقلارينا سمره لي حؤرمت و روايت ائديلمه سين اساس و ايلکين شرط اولاراق قبول ائدير. بو خوسوسلار ايسه اينسان هاقلاري نين مودافيعه سي نين تمين ائديلمه سي و مودافيعه تدبيرلري نين گوجلنديريلمه سي ايشينده مرکزي يئر توتور.
۱۹۴۵ –اینجی ايلده”بيرلشميش ميلتلر تشکيلاتي “ياراديلديغي آندان باشليياراق، خوسوسي ايله موستقيلليک، داخيلي ايشلرينه قاريشماما و دئموکراسي کيمي مؤوزولارين موزاکيره سينده، بئينالخالق هوقوق سيستئمينده مرکزي يئر توتان”اؤز موقددراتيني تعيين ائتمه “هوقوقونا بيرينجي درجه لي ديقت يئتيريلميشدير. هم داخيلي همده خاريجي ايستيقامتي اولان همين هوقوق، گئچميش موستملکه لردن و ايشقال ائديلميش اؤلکه لردن باشقا بو و ديگر دؤولتلرده بعضي قروپلارين داها چوخ اونون ايددئاسيندا اولماسي اوزوندن سون ايللر موعين موباحيسه لره سبب اولور.
خالقلارين ايقتيصادي، سوسيال و مدني اينکيشافلاريني آزاد شکيلده تمين هوقوقو پاکتدا موعين ائديلميش هوقوقلار کونتئکستينده ايقتيصادي، سوسيال و مدني فعاليتي حياتا گئچيرمک آزادليغيني احتيوا ائدير.
[۴]
ماده ۲ ( ايشتيراکچي دؤولتلرين عؤهده ليکلري )
۲.۱ – حاضيرکي پاکتدا ايشتيراک ائدن هر بير دؤولت فردي شکيلده و بئينالخالق قايدالارا اويگون اولاراق او جومله دن ايقتيصادي و تئکنيکي ساهه لرده يارديم و امکداشليق باره ده بوتون لازيمي واسيطه لر، خوسوي ايله قانونووئريجيليک تدبيرلري نين گؤرولمه سي ايله نظرده توتولان هوقوقلارين تدريجله تام شکيلده حياتا گئچيريلمه سيني تمين ائتمه ليدير. بونون اوچون مؤوجود ايمکان و احتياطلاري نين ماکسيموم سوييه سينده، تدبيرلرين يئرينه يئتيريلمه سي عؤهده ليگيني اوزرينه گؤتورور.
۲.۲ - حاضيرکي پاکتدا ايشتيراک ائدن دؤولتلر، بو موقاويله ده بيان ائديلميش هوقوقلارين، ايرقي، دري نين رنگي، دين، ديل، سياسي و ديگر عقيده، ميللي و سوسيال منشا، املاک وضعييتي، دوغوم و سايره المنتلر اساسيندا آيري – سئچگيلييه يول وئريلمه دن حياتا گئچيريلمه سيني عؤهده ليکلرينه گؤتورورلر.
۲.۳ - اينکيشاف ائتمکده اولان اؤلکه لر، اينسان هوقوقلاريني و ميللي ايقتيصاديياتلاري نين ايمکانلاريني قييمتلنديره رک، اونلارين اؤلکه لري نين وطنداشلاري اولمويان شخصلره حاضيرکي پاکتدا نظرده توتولان ايقتيصادي هوقوقلاري هانسي درجه ده تمين ائده جکلريني موعينلشديره بيلر.بای بک
علاوه - ۲
” ميلت و ميلت مفوهمو “
ميلت و ميللي موقددراتي تعيين ائتمه مفهومونو بليرتمک اوچون”بيرلشميش ميلتلر تشکيلاتي نين “موختليف کوميسيونلاري و بلگه لري اساسينداکي تعريفلري بير قايدا اولاراق قبول ائتمک گره کير. Combridje اونيوئرسيته سي نين اوستادي Prof. Dr. Tom Haddeji طرفيندن حاضيرلانميش بو راپورتون خولاسه سي آشاغيدا گؤستريلميشدير.
(بيرلشميش ميلتلر اؤزل راپورتئرلرينه گؤره، اؤز موقددراتيني تعيين ائتمه حاقي) :
بيرلشميش ميلتلر بلگه لري تمه لينده تاريخي و گونجل گليشمه لر ( جريتئسجو راپورو)،
(BMT bəlgələri E/ CN. ۴/ sub. ۲/۴۰۴/ rev. ۱. (New york. ۱۹۸۱) və dilsəl, dinsəl və etnik azınlıqlara mənsub insanların haqları (Capototorti raporu ), (BMT bəlgələri E/CN. ۴/sub. ۲/۳۸۴/rev. ۱ (New york, ۱۹۷۹) اوزرينه راپورتلاري، بو ايکي قاورام آراسينداکي ايليشگيلره داير کيمي ايپ اوجو وئرمکده دير.
بو راپورتلارا اساسن، اؤز موقددراتيني تعيين حاقينا صاحيب بير خالق اولاراق تانينما ايددئاسيندا اولان هر هانسي بير کوتله نين قارشيلانماسي گرکن اؤلچو اؤنريلري، ( ميلت مفهومو) :
آ – آييرد ائديجي بير ديل، دين ويا کولتور صاحيبي اولماق،
ب – آيري بير تاريخ، و گئچميشه صاحيب اولماق ،
ج – اؤزونون آيري کيمليگيني قوروما و باغيمسيزليغيني گوونجه آلتينا آلما قابيلييتينه صاحيب اولماق،
د – اؤزونه مخصوص بير توپراق و اراضي بوتونلوگونه صاحيب اولماق.
پراتيکده اؤز موقددراتيني تعيين ائتمه مئتودو:
بوتون خالقلار اؤز موقددراتيني تعيين ائتمه حاقينا صاحيبدير. اونلار، بو هاقدان دولايي پوليتيک ستاتوسلاريني آزاد شکيلده موعين ائديب و ائکونوميک، ايجتيمايي و کولتورل گليشمه لريني سربستجه سوردوررلر. بو حاقين اؤلچوسو، بير توپراق موستقيلليک ستاسوسونو الده ائتديکدن سونرا، آشاغيداکي سئچنکلردن بيري نين ترجيه ائديلبيله جگيني ايفاده ائدن “ب.م.ت گنل کورولونون ۱۹۶۰- دا ۱۵۴۱ ساييلي قراري ايلده آيدينلاشميشدير.
[۵]
آ – بير ائگه من و باغيمسيز دؤولت اولاراق اورتايا چيخما،
ب – باغيمسيز بير دؤولت اولاراق آزاد شکيلده باشقا بير دؤولت ايله اورتاق اولامق ( فدرال، کنفدرال)،
ج – باغيمسيز بير دؤولتله بوتونلشه رک”بوتؤو”بير اؤلکه ياراتماق.
هر نه قدر بو قرار بم ياساسي نين ۷۳-اونجو مادده سي نين گرگينجه ايستنن راپورتلارا مؤوزو اولان، اؤز يؤنتيمي اولمويان وساييط آلتينداکي توپراقلارا اؤزل بير اتفله آليندييسا دا، عئيني ستاتوس ترجيهي نين اؤز موقددراتيني تعيين حاقيندان ايستيفاده ائتمک ايسته ين بوتون خالقلارا آچيق اولماسيندان چکينمه يه هئچ بير سبب مؤوجود دئييلدير.
۲۰۰۴
٫بير ميللتين سسي
http://www.baybak.com
بای بک سایتیندان پرینت اولوب
http://www.11008.baybak.com/il_11008_say_272.azr
یازینین اینترنت آدرسی
گوروش کاپانیبدی