د.ا.ک گئنجلر تشکيلاتي آذربايجانين پارچالانماسينا حصر اولونموش کونفرانس کئچيردي (عکس)
بای بک، آذربايجان | اِلگؤن, ۲۵-ي قیروو آی , ۱۱۰۰۸ اینجی ایل, چولا ۱۹:۰۸ [آ.خ] | ایچ ساولار
 |
. | قاجار تورک دؤولتيني دئويره رک حاکيميته گلن فارسلار ۲۸۰ مين کوادراتکيلومئتر اراضييه ماليک گونئي آذربايجاني موختليف حيصه لره پارچالاديلار. شرقي و قربي آذربايجان، اردبيل، زنجان ويلايتلري ياراديلدي. بعضي شهر، قصبه و کندلريميز موختليف عيالتلرين اراضيسينه قاتيلدي. اونلارين آدلاري سورعتله فارسلاشديريلماغا باشلاندي. گولوستان و تورکمنچاي موقاويله لرينه گلديکده ايسه هر ايکي سند بين الخالق قانونلارا ضيد اولدوغوندان، يالنيز چار روسيياسي و قاجار تورک دؤولتي نين ماراقلاريني اکس ائتديرديگيندن، بير دؤولتين اراضيسيني پارچالاماق، بؤلوشدورمک مقصدي داشيديغيندان هوقوقي قوووه سيني ايتيرميش ساييلير ” . |
بو گون آذربايجان آتاتورک مرکزينده دونيا آذربايجانليلاري کونقرئسي نين گئنجلر تشکيلاتي نين (داک روستمخانلي بؤلومو) تشببوسو و تشکيلاتچيليغي ايله ” پارچالانميش خالق ” و ” آذربايجاني ايکي حيصه يه - قوزئيه و گونئيه پارچالايان گولوستان و تورکمنچاي موقاويله سي نين اؤز هوقوقي قوووه سيني ايتيرمه سي ” مؤوزولاريندا کونفرانس کئچيريلدي.
تدبيري د.ا.ک-گ.ت-نين سدري سامير توران آچاراق بيلديردي کي، محض ۱۹۵ ايل بوندان اول، يني ۱۰ فئورال ۱۸۱۳-جو ايلده گولوستان و ۱۸۰ ايل بوندان اول، يني ۱۳ اوکتيابر ۱۸۲۸-جي ايلده چار روسيياسي و قاجار تورک دؤولتي آراسيندا بؤلوشدورولدو. بونونلا دا بوتؤو آذربايجانين پارچالانماسي نين اساسي قويولدو. سونراکي اسرلرده چار روسياسي نين واريثلري دربندي اؤزونه، بورچاليني گورجولره، ايروان، زنگزور، گؤيچه، درله يهز کيمي اراضيلريميزي ائرمنيلره وئردي: ” نتيجه ده آذربايجان تورپاقلاري نين حسابينا ائرمنيستان آدلانديريلان دؤولت ياراديلدي.
قاجار تورک دؤولتيني دئويره رک حاکيميته گلن فارسلار ۲۸۰ مين کوادراتکيلومئتر اراضييه ماليک گونئي آذربايجاني موختليف حيصه لره پارچالاديلار. شرقي و قربي آذربايجان، اردبيل، زنجان ويلايتلري ياراديلدي. بعضي شهر، قصبه و کندلريميز موختليف عيالتلرين اراضيسينه قاتيلدي. اونلارين آدلاري سورعتله فارسلاشديريلماغا باشلاندي. گولوستان و تورکمنچاي موقاويله لرينه گلديکده ايسه هر ايکي سند بين الخالق قانونلارا ضيد اولدوغوندان، يالنيز چار روسيياسي و قاجار تورک دؤولتي نين ماراقلاريني اکس ائتديرديگيندن، بير دؤولتين اراضيسيني پارچالاماق، بؤلوشدورمک مقصدي داشيديغيندان هوقوقي قوووه سيني ايتيرميش ساييلير ” .
بوندان سونرا سامير توران چيخيش ائتمک اوچون سؤزو داک همسدري سابير روستمخانلييا وئردي. او بيلديردي کي، گئنجلر سون درجه موهوم اولان بير مثله ني موزاکيره يه چيخاريبلار. چونکي گولوستان و تورکمنچاي موقاويله لري آذربايجاني ايکي يئره پارچالادي، بونون نتيجه سي اولاراق ايروان، زنگزور، گؤيچه، درله يهز ائرمنيلره وئريله رک آذربايجان تورپاقلاري نين حسابينا ائرمنيستان دؤولتي قورولدو، عئيني زاماندا پارچالانمانين اساسي قويولدوغو ۲۰۰ ايل عرضينده بو ميلتين باشينا اولمازين بلالار گتيريليب: ” بو ميلتين آدي، کيمليگي دييشديريلير، گاه آديميزا تاتار، گاه تورک، گاه دا آذربايجانلي دئييلير. ۱۹۱۵-۱۹۱۸-جي ايللرده قوزئي و گونئي آذربايجاندا، تورکييه ده سويقيريم حياتا کئچيريلدي، ۱۹۳۷-جي ايلده رئپرئسسييايا معروض قالديق. گونئي آذربايجاندا ايسه ايران آدلانان يئرده قاجار تورک دؤولتيني دئويره رک حاکيميتي اله کئچيرن فارسلار ۳۵ ميليوندان آرتيق ميلتين کيمليگيني اونوتدورماغا، اونلاري فارسلاشديرماغا باشلاديلار. اونلارين آنا ديلينده مکتبلري يوخدور، ان جوزي اينسان هوقوقلاري بئله اللريندن آلينيب.
آنجاق ۱۵۰ مين ائرمني نين بوتون هوقوقلاري تانينيب. بونو فارس باشبيلنلرينه سوال ائدنده ائرمنيلرين ائتنيک آزليق اولدوغونو، آذربايجان تورکلري نين ايسه دين قارداشلاري اولدوغو جاوابيني وئريرلر. حالبوکي فارسلار اؤزلري ايران آدلانان يئره گلمه ديرلر. بونو سوبوتا يئتيرن عاليمي اؤز ائوينده قتله يئتيرديلر. آنجاق ۳۵ ميليونلوق ميلتي عزمک اولماز ” . داک همسدري قئيد ائتدي کي، حاضيردا گونئي آذربايجان تورکلرينه مخصوص هر بير شئي دونيا ايجتيمايتينه پئرسيا آدي آلتيندا تقديم اولونور: ” بو گونلرده داک رهبرليگي آبش-آ سفر ائتميشدي. بيز کونقرئسده، دؤولت دئپارتامئنتينده، بمت-ده، موختليف دايره لرده گؤروشلر کئچيرديک و اونلارا آذربايجانين پارجالانماسييلا باغلي حاضيرلاديغيميز سندلري تقديم ائتديک ” .
داها سونرا د.ا.ک-گ.ت سدري نين مواويني احمد قوجالي ” پارچالانميش خالق ” آدلي حاضيرلاديغي سلايدي ايجتيمايته تقديم ائتدي. سلايددا خوييي، خيخ اسرده کي آذربايجان خريته لري، گولوستان موقاويله سينه اساسن، چار روسيياسي ايله قاجار تورک دؤولتي آراسيندا آذربايجانين بؤلوشدورولمه سيني اکس ائتديرن مادده لر، آجيناجاقلي طالعيه سبب اولان آراز چايي و اونون هر ايکي ساهيلينده سويداشلاريميزين بيرلشمک ايستگيني گؤسترن حاقيقي شکيللر، عئيني زاماندا آذربايجان دئموکراتيک جومهوريتي نين خريته سي، اونون قوروجولاري نين شکيللري، گونئي آذربايجانين تانينميش ايجتيماي خاديملري، گئنجلرين آذربايجاني بوتؤو شکيلده گؤرمک آرزوسونو اکس ائتديرن خريته و سوندا ” بيز بونا لاييق دئييليک ” هارايي اؤز عکسيني تاپيب.
اصلا گونئي آذربايجاندان اولان گونسوي هر کسي اراضيسي ۴۱۰ مين کوادراتکيلومئتر اولان بوتؤو آذربايجاندان سالاملاماق ايسته ديگيني، آما چوخ تأسوفلر اولسون کي، سالامي زامان-زامان قونشولاري طرفيندن پارامپارچا ائديلميش، ديديم-ديديم ديديلميش گونئيسيز، قاراباغسيز، دربندسيز، بورچاليسيز ۶۹.۰۵ مين کوادراتکيلومئتر اراضيسي اولان آذربايجاندان وئرديگيني قئيد ائتدي: ” ۱۸۰۴-جي ايلده ايشغالچي چار روسيياسي ايله قاجار دؤولتي آراسيندا آذربايجان تورپاقلاري اوغروندا ساواش باشلادي.
بو ساواش ۱۸۱۳-جو ايله کيمي داعوام ائتدي. ساواشدا چار روسيياسي قاليب گلدي و طرفلر صولح ايمضالاماق قرارينا گلديلر. اوزون سورن دانيشيقلاردان سونرا ۱۸۱۳-جو ايلين ۱۲ اوکتيابريندا آذربايجان تاريخينه قارا حرفلرله يازيلميش گولوستان ” صولحو ” ايمضالاندي. موقاويله ني روسييا طرفيندن قافقازداکي روس قوشونلاري نين باش کومانداني رتيششئو، قاجارلار طرفيندن ايسه ميرزه ابولهه سن خان ايمضالادي. موقاويله ۱۱ مادده دن عيبارت ايدي. موقاويله يه اساسن، آذربايجان تورپاقلاري ايکي حيصه يه بؤلوندو. آراز چايي سرحد اولدو. آذربايجانين شيمالي روسييايا، ناخچيوان و ايروان دا داخيل اولماقلا جنوبو قاجارلارا قالدي. بئله ليکله، بو قانسيزلار، ويجدنسيز جللادلار ميلتيمين، خالقيمين آه-ناله ائتمه سينه، فرياد قوپارماسينا محل قويمادان بؤلدولر آذربايجانيمي، بؤلدولر بو وطني. گولوستان موقاويله سي دونيا تاريخينده باشقا ميلتين تورپاقلاري نين بؤلوشدورولمه سي اوچون باغلانميش ايلک زوراکي موقاويله لردن بيري و بلکه ده بيرينجيسي ايدي.
گؤره سن، بو منفور موقاويله يه قول آتارکن بير خالقين تاريخي فاجيعه سينه قول آتديقلاريني بير آن دا اولسا دوشوندولرمي بو ويجدانسيزلار؟ البتته کي، بو قانسيزلار موقاويله يه گؤز يوممادان ايمضا آتيبلار. آخي آرالاريندا آتا مالي کيمي بؤلدوکلري بو تورپاقلار اؤزلرينينکي دئييل. آخي بو ميلت اؤز ميلتلري دئييل کي، دردينه آجييايديلار. بو بؤلگويله اورکلري سويومايان، گؤزلري دويمايان آلچاقلار ۱۸۲۶-جي ايلده يئنيدن آذربايجان تورپاقلاري اوغروندا موباريزه يه باشلاديلار. بو ساواش ۱۸۲۸-جي ايلين يانوار-فئورال آييندا چار روسيياسي نين قاليبيتي ايله سونا چاتدي. قيسا سورن دانيشيقلاردان سونرا ۱۸۲۸-جي ايلين ۱۰ فئوراليندا طرفلر آراسيندا تورکمنچاي کندينده يئني موقاويله ايمضالاندي. بو موقاويله ۱۶ مادده دن عيبارت ايدي. موقاويله يه اساسن، جنوبي آذربايجان قاجارلارا، ناخچيوان و ايروان دا داخيل اولماقلا شيمالي آذربايجان روسييايا قالدي. وطنيم بؤلوندو، خالقيمين بو گونه قدر داعوام ائدن فاجيعه سي باشلادي.
موقاويله نين ۳-جو بندينده دئييليردي: ” ايران شاهي اؤز آديندان و واريثلري آديندان آرازين او تايي و بو تايي اوزره ايروان و ناخچيوان خانليقلاريني روسييا ايمپئريياسي نين تام مولکيتينه گوزشته گئدير ” . بو مادده دن بئله گؤرونور کي، گويا ايروان، ناخچيوان ايران شاهي نين اؤز دده-بابا تورپاغيدير، اونلاريندا حالالليغيني روسييايا وئرير. بو ويجدانسيز آغا يقين بيلير کي، تورپاقدان پاي اولماز. آما بو تورپاق اونون اؤز تورپاغي دئييل آخي اونون حالالليغيني وئررکن بو جللادين روحو اينجيسين، قلبي پارام-پارچا اولسون بيزيم کيمي. گؤره سن، بو توپاساققال آغا بو يوردون، بو وطنين بابک، کوروغلو يوردو اولدوغونو بيليرديمي؟ بو يوردون زامان-زامان ايگيدلر، قهرمانلار يوردو اولدوغونو بيليرديمي؟ بلکه ده بو اسرين اؤز کوروغلوسو گئجيکميشدي بير آز. بئله ليکله، تورکمنچاي ” صولحو ” ايله آذربايجان تورپاقلاري نين بؤلوشدورولمه سي باشا چاتدي، بير وطن ايکي يئره پارچالاندي.
او گوندن گونئي، قوزئي تئرمينلري خالقين ديلينده تئز-تئز ايشله ديلمه يه باشلادي. او گوندن باجي قارداشا، آنا بالايا، آتا اوغولا هسرت قالدي. او گوندن وطنيميزين اورتاسيندا تيکانلي مفتيله دولاشيريق. دئييرلر او گونو طبيعت بئله ميلتيمين، خالقيمين بو فاجيعه سينه فرياد قوپاريب، ياس ساخلاييبميش. بلي او گون بوتون ايگيدلريمين روحو فرياد قوپارميش، آه-ناله ائتميشديلر البت. آخي بو وطن اوغروندا جانلاريندان کئچيب، اونو ياغيلاردان آزاد ائتمه ميشديلر کي، گونون بيرينده يادلار گليب اونو اؤز دده ماللاري کيمي بؤلسونلر. بو جللادلار پارامپارچا ائتديلر تورک يوردونو، آما بدني جاندان آييرا بيلمه ديلر. بو تورپاقلار تانري نين ان سئويملي ميلتي اولان تورکون يوردودو. تورک يارانديغي گوندن بو قدر ازيلمه ميشدي، ديديليب، پارچا-پارچا ائديلمه ميشدي. تورک تاريخينده بئله بير فاجيييله اوزلشمه ميشدي. بو فاجيعه ني هر بير آذربايجانلي اؤز دؤورونده ياشايير، ائله شهرييار کيمي، ائله ائلچيبي کيمي و بو گون ده ياشاماقدا داعوام ائديريک.
۱۸۰ ايلدير کي، بو بؤلوجو، زوراکي موقاويله اؤز قوووه سينده قالير.۱۸۰ ايلدير کي، باجي نين قارداش هسرتي يئري-گؤيو يانديرير. زامان اؤز رولونو اوينادي. روسييا ايمپئريياسي سوقوتا اوغرادي و وطنيمين قوزئيي آزادليغيني قازاندي، آما قاراباغي ايتيرديک، ۲۰ يانوار کيمي بؤيوک بير فاجيعه ياشاديق. گونئي تاييميزدا ايسه ۳۵ ميليونلوق بير کوته نين آنا ديلي ياساقلانيب، ” من تورکم ” دئينلر حبسلرده چورويور، باشلارينا اولمازين عذابلاريني گتيريرلر فارس شووينيستلري. گونئي آذربايجان هر گون، هر ساعات بو فاجيعه نين آغري-آجيسيني ياشايير.
سوندا اوزومو بوتون تورک دونياسينا توتاراق دئييرم کي، بسدير آرتيق بو فاجيعه يه سون قويماغين واختي چوخدان يئتيشيب. بسدير تبريزسيز، قاراباغسيز، دربندسيز، بورچاليسيز، ايروانسيز ياشاديق. بسدير وطنين اورتاسيندا تيکانلي مفتيللره دولاشديق. بو تيکانلي مفتيللري سؤکوب-داغيتماغين واختيدير. ائي يئنيلمز، مغلوبئديلمز تورک اؤولادي. بس سن هارداسان؟ نييه ۱۸۰ ايل بو دهشته، فاجيعه يه دؤزورسن؟ سيزلره گووه نيرم ائي قهرمان، دؤيوشکن، قورخماز تورک ايگيدلريم! گلين زامان-زامان ايتيرديگيميز تورپاقلاريميز اوغروندا هر گون، هر ساعات، هر دقيقه موباريزه آپاراق! يالنيز دؤيوشله دئييل، هم سيياست، ايقتيصاديات، ائلم ساهه لرينده موباريزه ميزي آپارماليييق.
بو موباريزه ني هر کس آپارماليدي. گلين يومروق کيمي بيرلشک تيکه-تيکه اولموش تورپاقلاريميزي ياغيلاردان آزاد ائدک. گونئيلي، قاراباغلي، بورچاليلي، دربندلي، ايروانلي، زنگزورلو، بوتؤو آذربايجان ياراداق. تاريخ بويو بو تورپاقلارين بوتؤولوگو، آزادليغي اوغروندا جانلاريندان کئچميش قهرمانلاريميزين روحلاريني شاد ائدک! گلين ايگيدلر، ارنلر يوردو اولان بوتؤو آذربايجانيميزا صاحيب چيخاق. صاحيبسيز بير مملکتين باتماسي هاقدير، سن صاحيب چيخسان بو وطن باتماياجاقدير! ”
داک-اين قاراباغ کوميته سي نين سدري سيياووش موستافايئو ايسه وورغولادي کي، آغلاماق، سيزلاماق لازيم دئييل: ” چونکي بيز تورکوک. ۴۱۰ مين کوادراتکيلومئتر دئييل، مرحوم شاعير خليل رزا اولوتورک دئميشکن ۳ ميليون ۸۰۰ کوادراتکيلومئتر اراضييه ماليکيک. تاريخين موختليف دؤورلرينده دؤولتلريميز اولوب. بونا رغمن قوزئيده کيچيک بير اراضيده آذربايجان دؤولتيني قورا بيلميشيک. بوگونکو گئنجليک تورک اولدوغونو، کئچميشيني بيلمه ليدير. چونکي گئنجليک بؤيوک قوووه دير، ائنئرژيدير. بيز گونئي آذربايجانداکي ۳۵ ميليوندان آرتيق تورکون بيزه اولان اوميدلريني دوغرولتماليييق ” .
داک دايمي شوراسي نين سدري اژدر تاغيزاده بيلديردي کي، آذربايجان فاکتيکي اولاراق ايکي حيصه يه پارچالانيب: ” بو گون آذربايجان سماسيندا روسلار، فارس، کورد قوخوسو وار. آتاتورک عوثمانلي ايمپئريياسيني ييخمادي. سادجه، دوشمنلرله ساواشا-ساواشا تورکييه جومهوريتيني قورماغي باجاردي.
گولوستان و تورکمنچاي موقاويله سينه گلديکده، اينگيليسلر قاجار تورک دؤولتي نين زيفله مه سيني ايسته ييرديلر. چونکي اونون اراضيلريني داها دا گئنيشلنديرمه سيندن و گوجلنمه سيندن قورخوردولار. بيز همين دؤورده مؤوجود اولان آذربايجان خانليقلاريني قيناييريق. آنجاق اونلار دا بوتؤو آذربايجانين قورولماسيني ايسته ييرديلر و بونون اوچون تبريز شهرينده بير آرايا گلميشديلر. اونا گؤره ده بيز گونئي آذربايجان پروبلئميني قالديرمالي و دونيا ايجتيمايتينه چاتديرماليييق. ايرلاندلار دا، باسکلار دا چوخ ياخشي ياشاييرلار، آنجاق موستقيل دؤولت ايسته ييرلر. کانادادا دا اينگيليسديللي اهالي ايله فرانسيزديلليلر بير-بيريله موباريزه آپاريرلار. ايران آدلانان يئرده عربلر، بلوجلار، کوردلر ده موباريزه آپاريرلار.
آنجاق بين الخالق گوجلر کوردلره دستک وئريرلر. آذربايجان تورکلرينه گلديکده ايسه آزاد ياشاماق اولماز. بيز گئنوسيده مئيللي ميلت دئييليک. ايران آدلانان يئرين آذربايجاندا ۴۰۰ ديپلوماتي وارسا، اونون ۹۹ فايزي جاسوسدور و فارس شووينيستلري نين تبليغاتييلا مشغولدورلار ” . آذربايجان تورکلري بوتؤولوک ايسته يير. چونکي تاريخي، کؤکو بللي اولان بير ميلتدير. آنجاق بين الخالق گوجلر گوجلو آذربايجان دؤولتي نين مؤوجود اولماسيني، اوجا تورک ميلتي نين آياقلانماسيني ايستميرلر: ” بيزيم گئنجليگيميز بير ميسسييا اوزرينه گؤتورمه ليدير. بو گون سئربلر، خورواتلار، چئخلر اؤز دؤولتلريني قوروبلار و موستقيل ياشاييرلار.
مگر بيزه آزاد ياشاماق اولماز؟ آخي بيز گونئي آذربايجاندا ايستيقلال ايسته ييريک. آذربايجان بوتؤو اولماليدير. گئنجلرده ده بو گون گونئي آذربايجانلا باغلي کيفايت قدر اينفورماسييا اولماليدير. بو گون دونيانين طالعييني ميلتلر، خالقلار موعينلشديرير. اونا گؤره ده اونلار آزاد اولماليديرلار. تاريخي عدالتي برپا ائتمک اوچون اؤز پروبلئميميزي دونيايا چاتديرماغي باجارماليييق. اونا گؤره ده گئنجلريميز نيکبين اولمالي و گله جگه اوميدله باخماليديرلار. بو موقاويله لري فارسلار حاضيرلاييب و بورادا اينگيليس بارماغي دا وار.
بورادا يوزلرله ايران آدلانان يئرين جاسوسو توتولوب، آنجاق ايران آدلانان يئرده بير نفر ده اولسون آذربايجان جاسوسو توتولماييب. فارس شووينيستلري سرحدلريميزي پوزور، آذربايجان دؤولتيني قبول ائتميرلر. بيز داک اولاراق، گلن آي گونئي آذربايجان پروبلئميني ايسوئچ پارلامئنتينده قالديراجاغيق، بئلچيکادا سؤزوگئدن موقاويله لرله باغلي تدبير کئچيره جگيک، گلن ايل دونيانين موختليف اؤلکهلرينده سيلسيله تدبيرلر قوياجاغيق. يني اؤز پروبلئميميزي دونيا ايجتيمايتينه چاتديرماق اوچون بوتون چتينليکلره سينه گله رک اليميزدن گله ني ائديريک ” .
تدبيرده تاريخچيلر، آذربايجانين موختليف اونيوئرسيتئتلرينده تحصيل آلان طلبه لر، گونئيلي سويداشلاريميز چيخيش ائده رک مثله يه موناسيبت بيلديرديلر.
تدبيرين سونوندا ” پارچالانميش خالق ” و ” آذربايجاني ايکي حيصه يه - قوزئيه و گونئيه پارچالايان گولوستان و تورکمنچاي موقاويله سي نين اؤز هوقوقي قوووه سيني ايتيرمه سي ” مؤوزولاريندا بين الخالق تشکيلاتلارا بيانات و موراجيعت قبول اولوندو.
٫بير ميللتين سسي
پایلاش | پرینت
بورا باغلي يازيلار:
- تاپیلمادی
http://www.baybak.com
بای بک سایتیندان پرینت اولوب
http://www.11008.baybak.com/il_11008_say_1744.azr
یازینین اینترنت آدرسی
گوروش کاپانیبدی