- بای بک، بیر میللتین سسی - http://www.baybak.com -

ياشاسين آذربايجان - Long live Azerbaijan

ایرفاندان اوجالمیش شعر، و شعر ایله آیاقلانان شاعیر! - عليرضا فرشي

بای بک، آذربايجان | اِلگؤن, ۶-ي خزل آی , ۱۱۰۰۸ اینجی ایل, چولا ۰۰:۰۸ [گ.ؤ] | یازی و قوشوق

. بو یازینین یازانینی شعر قوشان بیر شاعیر یوخ، بل کی آذربایجان ایرفانینا اینانان بیر یولچو تانییین! بو یازیدا بیر سیرا چئوره میزده اولان، اونودولموش و چوخ یئتیریلمه میش گئرچکلره توخونماق ایسته ییرم. بو سؤزلره قایناق، میللتیمیزین یاشامی و منیم اؤز یاشامیم اولا بیلر، و بو ساحه ده آکادئمیک بیچیمده بیلگییه یییه اولمادیغیم اوچون باشقا قایناقلارا سؤیکنمک چتین، و البت کی منیم اوچون گرکسیزدیر! بوردا بیر دوشونجه یایلیر، و بو دوشونجه نی تنقید ائتمه یی هرکیمین حاقی وار!

بو یازینین یازانینی شعر قوشان بیر شاعیر یوخ، بل کی آذربایجان ایرفانینا اینانان بیر یولچو تانییین! بو یازیدا بیر سیرا چئوره میزده اولان، اونودولموش و چوخ یئتیریلمه میش گئرچکلره توخونماق ایسته ییرم. بو سؤزلره قایناق، میللتیمیزین یاشامی و منیم اؤز یاشامیم اولا بیلر، و بو ساحه ده آکادئمیک بیچیمده بیلگییه یییه اولمادیغیم اوچون باشقا قایناقلارا سؤیکنمک چتین، و البت کی منیم اوچون گرکسیزدیر! بوردا بیر دوشونجه یایلیر، و بو دوشونجه نی تنقید ائتمه یی هرکیمین حاقی وار!

آذربایجان ایرفانینا گلدیکده، دؤرد وارلیقلا اوزله شیریک:
- یئترسیز اؤزلوک!
- یار
- یارادان
- یارنان
- یئترلی اؤزلوک!

اؤز یاشامیما، و چئورمده اولان تای-تانیشلارین یاشام طرزینه باخاندا، کامیل اینسانلاری آرایار کن، ایرفان یولچولوغو ایله کامیللشن اوزمانلاریمیزا راستلاشماق اولور. میللی شعرچیمیز نسیمی بو کامیل اینسانلارین ان زیروه سینده اوتورور! نسیمی بوتون آذربایجان کامیل اینسانلاری کیمی، ایرفانیمیزی دؤرد آددیمدا بیتیرمیشدی:

- نسیمی اؤزلویوندن یارینا سفر ائدیب، آشیق اولموشدور.
- او یاردان قیریب، یاراداندا باتیب، اؤزونو تاپماغا چالیشمیشدی.
- آنجاق، اؤزونو تاپماق اوچون، یاراداندان یارانانلارا دؤنموش و جاهاندا اولان جانلاردا اؤز جانینی آختارماغا باشلامیشدی!
- سون مرحله ده، او یارانانلاری اؤز بئیین چرچیوه سینده ایزله میشدیر، و بو محیط اعظم ده اونلاری یئرلشدیرمیشدی. یارانانلار نسیمیده سیغماغا باشلامیشدی و جهان اوندا تصور اولموشدور.

منده سیغار کن جهان من بو جهانه سیغمازام
عالم لامکان منم من بو مکانه سیغمازام

او جاهانی و تام جانلاری اؤزونده سیغار کن، انأالحق سؤیلر اولموشدو و اؤزونو جاهانین اورتاسینا و ده ییشیکلرین مئیدانینا، اولوشماغین، و گلیشمه نین تکجه سولطانینا چئویرمیشدیر. جانی پارچالاماق اولماز دئیه، جاهانین تک جان وارلیغی ائله او اولموشدو! دونیا من ده ییشمه یه نه دک، هئچ ده ییشه بیلمز دئییب، حروفیه کیمی نهضتین باشچی شاعیرینه و اؤندرینه چئوریلمیشدی.

دئمک بیزیم میلله تین هاممیسی، ائله بو یولون یولجوسودور. شاعیر اولماسالاردا، خییابانی کیمی میللی قهرمانلاریمیزا دؤنموش، ایرفان دونوندا فلک چرخینی یامسیلامیشدیلار. بو دؤرد آددیمدا کامیللشن اینسانلاریمیز، بؤیوک ایجتیماعی حرکتلری یولا سالیب، دونیانی جنتین مکانینا چئویرمه یه چالیشمیشلار. بو دؤرد آددیمدا گلیشن آداملار، اینسانا چئوریلمکده بؤیوک اولوشمالارا ال آتمیشلار:

۱- بیرینجی آددیمدا، ناقیص و یئترسیز اؤزلوکلریندن قیریب، اؤزلرینی باشقاسیندا متصور اولماقلا، اؤزلوکلریندن کئچمه یی باجاریرلار. اؤزوندن کئچمه ین و یارا قوربان اولماغا حاضیر اولمایان، یئترسیزلیکده ال–آیاق چالارکن ایرفاندا بیر آددیم ایره لی گئده بیلمه یه جه یه اینانان آشیقلاریمیز، یارلا اؤز یاریم جانلارینین آراسیندا آشیق اولموشلار.

۲- یار منیم بیر پارچامدیرسا، اودا یئترسیزلیکده ال-آیاق چالیر دئیه، یارین یارادانینا و خالیقی دوشونمه یه باشلاییر. خالیق طبیعت ده، و طبیعتین کیملیگینده عکس اولور! طبیعتین جانی خالیقین تام گؤزللیگی ایدی! یاردان قیریب، طبیعتین قوینونا هوسلنمک، ایرفاندا بیر آددیم ایره لی گئتمه یه ایمکان یارادیر.

۳- یارادان طبیعت، ان گوجلو یارانمیشلاری یارادیب. بو طبعیتین هر بیر وارلیغی، خالقدا و آداملارین جانلاریندا متصور اولور. یاراداندان یارانانلارا دؤنمک، ایجتیماعی گلیشمه لری دوشونمه یه ایمکان یارادیر. ایرفانین بو آددیمیندا، خالقی دوشونمک لازیم اولور. اؤز چئوره سینده و محیطینده اولان یارانمیشلارین زیروه سینده یئرلشن بنی آدمه باخماق، اونلاری دوشونمک، و اونلاری اویاتماق و جهلدن علمه دوغرو آپارماق، آریفین ایلکین گؤره وینه چئوریلر.

۴- آنجاق، هر زادین سونوندا، من گلیشسم، عالیم ده گلیشه جک، من اولوشسام، عالیم اولوشاجاق دئییه، خالقدان اؤزونه دؤنور، و اؤزونو کامیللشدیرمه یه و یئترلی اولماغا چالیشیر. بو دؤنمده، من حاققام، من هر زادام، و هر زاد مندیر دئیه، جاهانی و تام جانلاری اؤزونده سیغماغا باشلاییر. وارلیغی اؤزوندن باشلاییر، و ائله اؤزونده ده بیتیریر! بیر وارلیق کی تام اونون بئینینده یئرلشیر!

الف) اؤز شاعیر، و اؤزسسی

او شاعیر و آدام کی اؤزوندن کئچمه یی باجارمیر، و اؤزوندن باشقاسینی دوشونه بیلمیر، ایلک آددیمدا چابالاییر دئمک اولور! و آذربایجان شاعیرلرینه گلدیکده، بو عصرده چوخلو اؤزلوگونده اسیر اولان شاعیرلریمیزی گؤرمک اولور. اونلارین شعرلری یالنیز اؤزلرینده قالیر و توتساقلانیر! بو شعرلری اوخوماغا اؤز سئوگیلیلری ده یوخدور، و اؤزلرینه یاردا تاپا بیلمیرلر. بیر آیری سؤزله دئمک اولار، او شاعیر کی اؤزوندن قیریب، اؤزونو یاردا متصور اولمور، او شاعیر اؤزلویونده اسیر اولوب، او شعر ده هئچ گؤزللیگی گؤسترمه یه یئترلی اولمایاجاق. او شاعیرین شعر، یالنیز شاعیره آیید اولان دوشونجه لری و اونو تانیتدیرماغا چالیشان سؤزلری آچیقلایاجاق.

ب) یار شاعیر و یارسسی

ایکینجی آددیمدا، یاردان قیریب، طبیعت خالیقینی دوشونمه یه و اؤزونو اوندا بیتیرمه یه قادیر و گوجلو اولمایان شاعیر، اؤز یاریندا بیته جک و ائله اوردا تاماملاناجاق. اونون شعرلری و سؤزلری ائله اؤز یاریندا خولاصه اولاجاق و یالنیز یارلارا آشیق اولانلاری ائتگیلیندیره جک!

ج) ائل شاعیری و ائل سسی

اوچونجو آددیمدا، طبیعتی اونون یارانمیشلارینین زیروه سینده یئرلشن توپلوما قاییدیب، خالقی دوشونمه سه، او خالقا سؤز دئمه یه قادیر اولا بیلمه یه جک! تبریزلی­لری، اردبیللیلری، و … و آذربایجان میلله تینی دوشونمه ین شاعیر، و دونیا خالقینی دوشونمه ین شاعیر، نئجه او خالقا شعر دئییه بیلر! بللی کی ایلک آددیمدا سؤزچولریمیز میللتیمیزی تانیمالیدیلار. میللتین روحونو و جانلارینی درک ائتمه لیدیلر. بو درکه و ایداراکا یییه اولمایان شاعیر، بللی کی میللی شاعیر اولا بیلمز! بئلنچی شاعیره، «اؤز شاعیر»، «یار شاعیر»، «طبیعت شاعیر»ی آد قویماق اولار، آما «خالق شاعیری»، «میللی شاعیر یا میللت شاعیری» (ائل شاعیر یا ائلسس)، «توپلوم شاعیری»، و یا «دونیا شاعیری» آد قویماق اولماز.

د) حاق شاعیری یا حاق­سسی

ان سونونجو آددیمدا، اؤزونو دونیانین مرکزی و اورتاسی گؤرمه ین شاعیر و خالق سؤزچوسو، و او خالقی، میللتی و یا دونیا خالقلارینی اؤزونده متصور اولمایان و اؤز بئیین چرچیوه سینه سیغمایان شاعیر و سؤزچو، حاققی سؤیلر اولا بیلمیز و گئرچکلری آچیقلایا بیلسه ده، حقیقته ال تاپا بیلمز، و حاق شاعیری و سؤزچوسو آدینی قازانا بیلمز.

تورک شاعیرلرینده حاق شاعیری و حاق سسی اولان نسیمی بو دؤرد آددیمی و مرحله نی کئچیریب، و البت کی قارانلیقلار حلب­ده اونون دریسینی سویار کن، گئجه نین قارانلیقلاریندا حاق قوشو کیمی دیل آچیب:

زاهیدین بیر بارماغین کسسن دؤنر حاقدان کئچر
باخ بو گئرچک آشیقی بیر-باش سؤیارلار آغریماز

سؤیله ییر. نسیمی بیر خالقین اؤنونده، حروفیه اؤندری اولور و سؤز سولطانینا چئوریلیر. او اومانیسمی دوشونرکن، اینسانی عالیم ایمکانین مرکزینه چئویریر، و حقیقتی گؤز پرده سیندن یوخ، بلکه جانی ایله دوشونمه یه باشلاییر. کامیل شاعیرلر و حاق سسلری اؤزلرینی بیر میللتده یوخ، بلکه حاقدا گؤستررلر. آما، ائل سسلری و ائل شاعیرلری اؤز ائللرینین دردلرین هارایلاییب، او دردلره درمان وئررلر. آنجاق، او درمانلار یالنیز هدف توپلوملاریندا معنی تاپار و حقیقته یوخ، بل کی گئرچکلره و واقعیتلره اویار!

۰۵/۰۷/۱۳۸۷

BayBak, All about a Nation٫بير ميللتين سسي
پایلاش | پرینت
بعضی عکسلر خبره باغلی اولمایا بیلیر. لطفا دیقتتلی اولون

بورا باغلي يازيلار:

گوروش کاپانیبدی


http://www.baybak.com بای بک سایتیندان پرینت اولوب
http://www.11008.baybak.com/il_11008_say_1331.azr یازینین اینترنت آدرسی

azeribaybak[at]gmail.com